नॅनो कणांचे भौतिक गुणधर्म काय आहेत ? a. ते मुक्त स्थितीत उच्च गतिशील आहेत. b. त्यांना प्रचंड विशिष्ठ पृष्ठभाग आहे. c. ते क्वांटम (विद्युत चुंबकीय) प्रभाव प्रदर्शित करू शकतात. d. मुक्त स्थितीत ते गतिशील नाहीत.
EN
What are the characteristic physical properties of nanoparticles?
(a) Highly mobile in a free state
(b) Possess an extraordinarily large specific surface area
(c) Can exhibit quantum electromagnetic effects
(d) Immobility in a free state
Choose the correct option:
उत्तर: a, b आणि c फक्त (पर्याय 3)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
नॅनो कणांचे (Nanoparticles: १ ते १०० नॅनोमीटर) गुणधर्म:
•
अतिउच्च विशिष्ट पृष्ठभाग (Specific Surface Area - b): आकार अतिसूक्ष्म असल्याने प्रति एकक वजनामागे पृष्ठभागाचे क्षेत्रफळ प्रचंड असते, ज्यामुळे त्यांची रासायनिक क्रियाशीलता खूप जास्त असते.
•
उच्च गतिशीलता (High mobility - a): नॅनो खते किंवा नॅनो कण वनस्पतींच्या पेशींमध्ये व रंध्रांमधून सहज प्रवेश करू शकतात.
•
क्वांटम प्रभाव (Quantum effects - c): नॅनो पातळीवर पदार्थाचे भौतिक व विद्युतचुंबकीय गुणधर्म बदलतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
इफ्कोने (IFFCO) विकसित केलेले 'नॅनो युरिया' हे पारंपारिक युरियापेक्षा ८०% जास्त कार्यक्षम ठरते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: (a), (b) and (c) only (Option 3)
Key Points:
•
Physical Attributes of Nanoparticles (1 to 100 nm):
•
High Mobility (a): Small hydrodynamic radii allow rapid Brownian motion and penetration across plant cuticular pores.
•
Enormous Specific Surface Area (b): Sub-dividing matter into nanoscale dimensions exponentially magnifies surface-area-to-volume ratio, driving catalytic reactivity.
•
Quantum Effects (c): Quantum confinement dominates optical, electronic, and magnetic behavior at nanoscale thresholds.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Nano-fertilizers offer enhanced nutrient absorption efficiency due to high surface area and nanoscale mobility.