महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजनेची वैशिष्ट्ये कोणती आहेत? अ) रोजगाराची अर्जाद्वारे मागणी ब) बेकार भत्ता (काम उपलब्ध नसेल तर) क) खर्चाची विभागणी ड) शारीरिक श्रम अंतर्भूत नसलेला रोजगारही आश्वासित पर्यायी उत्तरे:
EN
What are the features of Mahatma Gandhi National Rural Employment Guarantee Scheme?
a. Demand-driven employment via application
b. Unemployment allowance (if work is not provided)
c. Sharing of expenditures
d. Guaranteed employment that does not involve manual labor
Select the correct option:
मनरेगाची वैशिष्ट्ये अ, ब आणि क ही आहेत (विधान ड चुकीचे आहे).
•
(अ) मागणी-आधारित रोजगार: ही एक हक्क-आधारित आणि मागणी-आधारित (Demand-driven) योजना आहे, जिथे कामगार लेखी अर्जाद्वारे कामाची मागणी करतो.
•
(ब) बेकारी भत्ता: मागणी करूनही 15 दिवसांत काम न मिळाल्यास पहिल्या 30 दिवसांसाठी किमान वेतनाच्या 1/4 आणि त्यानंतर 1/2 बेकारी भत्ता दिला जातो.
•
(क) खर्चाची विभागणी: केंद्र सरकार अकुशल मजुरीचा 100% खर्च आणि साहित्य खर्चाचा 75% खर्च उचलते; तर राज्य शासन साहित्य खर्चाचा 25% हिस्सा आणि बेकारी भत्ता उचलते.
•
(ड) चुकीचे: मनरेगा कायद्यान्वये केवळ अकुशल शारीरिक श्रम (Unskilled Manual Work) करणाऱ्या श्रमिकांनाच रोजगाराची हमी दिली जाते; शारीरिक श्रम नसलेल्या रोजगाराची हमी यात नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
मनरेगामध्ये कामाच्या ठिकाणी पिण्याचे पाणी, सावली, प्रथमोपचार पेटी आणि 5 पेक्षा जास्त बालके असल्यास पाळणाघर (Crèche) या सोयी पुरवणे कायद्याने सक्तीचे आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Features of MGNREGA are a, b, and c (Statement d is incorrect).
•
(a) Demand-driven: It is a rights-based framework where work is provided within 15 days of applying.
•
(b) Unemployment Allowance: If the administration fails to provide work within 15 days, a statutory unemployment allowance is mandated.
•
(c) Cost-sharing: The Centre finances 100% of unskilled manual wages and 75% of material costs, while the State bears 25% of material costs and the unemployment allowance.
•
(d) Incorrect: The statutory guarantee is strictly restricted to unskilled manual labor; sedentary or purely desk/non-manual work is excluded.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Act stipulates a strict 60:40 wage-to-material ratio at the Gram Panchayat and district level, ensuring that employment generation remains the predominant objective.