महाराष्ट्रात कोणत्या कारणांमुळे दाट लोकसंख्या आहे? अ) खनिजसंपत्ती, जलसिंचन ब) कृषीप्रगती, उपलब्ध रोजगार, वाढते उद्योगधंदे क) वनस्पती, हवामान ड) शिक्षण, आरोग्य वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
EN
What are the primary factors responsible for dense population in Maharashtra?
महाराष्ट्रात दाट लोकसंख्येची कारणे:
•
आर्थिक भूगोलानुसार लोकसंख्येच्या तीव्र केंद्रीकरणाला आणि दाट वस्तीला सर्वाधिक चालना देणारे घटक म्हणजे:
•
कृषी क्षेत्राची प्रगती व सुपीक जलसिंचन पट्टे (उदा. कृष्णा, गोदावरी खोरे).
•
मुबलक रोजगाराच्या उपलब्ध संधी.
•
झपाट्याने वाढणारे उद्योगधंदे, कारखाने व सेवा क्षेत्र (उदा. मुंबई-पुणे औद्योगिक पट्टा).
•
खनिजसंपत्ती केवळ पूर्व विदर्भापुरती मर्यादित आहे, तर हवामान बहुतांश भागात निम-शुष्क आहे.
•
त्यामुळे 'कृषीप्रगती, उपलब्ध रोजगार, वाढते उद्योगधंदे' (फक्त ब - पर्याय ४) हे दाट लोकवस्तीचे प्राथमिक व निर्णायक कारण आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
मुंबई-ठाणे-पुणे हा औद्योगिक त्रिकोण महाराष्ट्रातील सुमारे एक-तृतीयांश लोकसंख्येचे पोषण करतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Primary drivers of dense population in Maharashtra:
•
In economic geography, the definitive drivers behind population agglomeration and dense settlement are:
•
Agricultural prosperity in irrigated belts (e.g., Krishna and Godavari valleys).
•
Abundant employment and livelihood generation.
•
Rapid industrial growth, manufacturing zones, and expanding services (e.g., Mumbai-Pune industrial belt).
•
Minerals are restricted strictly to eastern edges, while climate is semi-arid across vast plateau zones.
•
Hence, 'Agricultural advancement, available employment, growing industries' (Only b - Option 4) represents the primary causal driver.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
The Mumbai-Thane-Pune industrial triangle accommodates nearly one-third of the state's total population.