आर्थिक जागतिकीकरणाचे (Economic Globalization) प्राथमिक उद्दिष्ट व मुख्य घटक खालीलपैकी कोणते आहेत? (a) देशाच्या सीमा ओलांडून मालाचा मुक्त प्रवाह सुलभ करण्यासाठी व्यापारातील जकात व गैर-जकात अडथळे कमी करणे. (b) देशादेशांमध्ये भांडवल, थेट विदेशी गुंतवणूक व कर्जाचा मुक्त प्रवाह सुनिश्चित करणारे अनुकूल वातावरण निर्माण करणे. (c) देशादेशांमध्ये आधुनिक विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि उत्पादन पद्धतींचा विनाअडथळा प्रवाह निर्माण करणे. (d) वरील सर्व पर्यायी उत्तरे:
EN
What are the primary operational objectives and constituent components of economic globalization?
(a) Reducing tariff and non-tariff trade barriers to enable seamless movement of goods across national frontiers.
(b) Creating an enabling institutional environment to facilitate the unhindered flow of capital and foreign investment between nations.
(c) Promoting the free flow and international transfer of modern technologies and advanced production systems.
(d) All of the above
Alternative Options:
योग्य उत्तर पर्याय (४) (d) फक्त (वरील सर्व) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
जागतिकीकरणाचे मुख्य घटक (Components of Globalization):
•
जागतिकीकरण म्हणजे केवळ राष्ट्रीय सीमांचे उदारीकरण नव्हे, तर जागतिक बाजाराशी एकात्मता निर्माण करणे.
•
यात प्रामुख्याने खालील घटकांचा समावेश होतो:
१)
मालाचा मुक्त प्रवाह (विधान a): आयात शुल्क कमी करणे आणि आयात परवाना पद्धत रद्द करून जगातील वस्तू देशात आणि देशातील वस्तू जगात सहज पोहोचवणे.
२)
भांडवलाचा मुक्त प्रवाह (विधान b): परकीय चलन नियंत्रण शिथिल करणे, FDI आणि FPI चे नियम सुलभ करून भांडवलाचे गतिमान स्थलांतर सुनिश्चित करणे.
३)
तंत्रज्ञानाचा मुक्त प्रवाह (विधान c): जगभरातील अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, पेटंट्स आणि ज्ञानाची देवाणघेवाण सुलभ करणे.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
विधाने (a), (b) आणि (c) हे तिन्ही घटक जागतिकीकरणाचे प्रमुख स्तंभ असल्याने पर्याय (d) हा या सर्वांचा अचूक सारांश देतो.
•
म्हणून पर्याय (४) '(d) फक्त' हे आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेशी सुसंगत अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जागतिकीकरणाचा सर्वात मोठा फायदा भारताला माहिती तंत्रज्ञान (IT) आणि सेवा क्षेत्रात (BPO/KPO) झाला, ज्यामुळे भारत जगाची 'बॅक-ऑफिस' (Back-office of the World) बनला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) (d) Only (All of the above).
Detailed Analysis:
•
Core Pillars of Economic Globalization:
•
Economic globalization is an integrated macro-framework encompassing:
1)
Dismantling Trade Barriers (Statement a): Systematic reduction in import tariffs and complete eradication of quota restrictions, allowing seamless border trade.
2)
Cross-Border Capital Integration (Statement b): Constructing regulatory architectures that permit frictionless mobility for foreign direct investment (FDI), foreign institutional capital, and commercial debt.
3)
Diffusion of Modern Technologies (Statement c): Liberalizing licensing protocols and intellectual property channels to accelerate the cross-border transfer of manufacturing innovations.
Distractor Analysis:
•
Statements (a), (b), and (c) all constitute foundational pillars of globalization, which are collectively subsumed under item (d).
•
Thus, Option (4) (d) Only is the definitive correct choice.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The single greatest commercial windfall of globalization for India materialized in the Information Technology and IT-enabled Services (ITeS) sector, propelling India into the premier 'Back-Office of the World'.