"पिवळा ताप'' हा रोग कशामुळे होतो?
EN
What causes yellow fever?
योग्य उत्तर: पर्याय (1) आरबो व्हायरस/विषाणु (Arbo virus)
स्पष्टीकरण:
पीत ज्वर (Yellow Fever / पिवळा ताप) आजाराची माहिती:
•
रोगकारक विषाणू: पीत ज्वर हा 'आरबोव्हायरस' (Arbovirus / Arthropod-borne virus) या गटातील विषाणूमुळे होतो:
•
हा फ्लेविव्हायरस (Flaviviridae) कुळातील एकपदरी आर.एन.ए. विषाणू आहे.
•
'आरबोव्हायरस' म्हणजे असे विषाणू ज्यांचे वहन संधिपाद कीटकांद्वारे (डास, गोचीड) होते.
•
प्रसारक कीटक: या विषाणूचा प्रसार प्रामुख्याने 'एडिस इजिप्ती' (Aedes aegypti) या डासाची मादी चावल्यामुळे होतो.
•
लक्षणे: तीव्र ताप, डोकेदुखी, यकृताला सूज आल्यामुळे होणारी तीव्र कावीळ (ज्यामुळे त्वचा व डोळे पिवळे पडतात, म्हणून 'पिवळा ताप' म्हणतात) आणि अंतर्गत रक्तस्राव.
•
इतर पर्याय:
•
*राब्डो व्हायरस (Rhabdovirus):* रेबीज (लाळघोट्या/पिसाळणे) रोगास कारणीभूत.
•
*रिकेट्सीआ:* टायफस तापास कारणीभूत.
•
*एच.आय.व्ही.:* एड्स रोगास कारणीभूत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
पीत ज्वरापासून बचावासाठी '17D' ही अत्यंत प्रभावी जिवंत लस (Yellow Fever Vaccine) दिली जाते, जी एका डोसनंतर आयुष्यभरासाठी प्रतिकारशक्ती पुरवते. आफ्रिका व दक्षिण अमेरिकेत जाणाऱ्या प्रवाशांसाठी ही लस अनिवार्य आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Arbo virus/Virus
Explanation:
Virology and pathogenesis of Yellow Fever:
•
Etiological Agent: Yellow fever is caused by the Yellow Fever Virus, an encapsulated positive-sense single-stranded RNA virus belonging to the Arbovirus group (Arthropod-borne viruses) within the genus *Flavivirus* (family Flaviviridae).
•
Transmission Cycle: Vectored to primates and humans primarily through the bite of infected diurnal mosquitoes—predominantly Aedes aegypti in urban cycles, and *Haemagogus* species in jungle/sylvatic cycles.
•
Clinical Pathology: Characterized by biphasic fever, myalgia, hepatic necrosis inducing severe jaundice (hence 'Yellow' fever), hematemesis ('black vomit'), and renal failure.
•
Other viral agents:
•
*Rhabdovirus:* Causative agent of Rabies (bullet-shaped Lyssavirus).
•
*Rickettsia:* Obligate intracellular bacteria causing spotted fevers and typhus.
•
*HIV:* Retrovirus causing AIDS.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
International travel regulations mandate the administration of the 17D live-attenuated Yellow Fever vaccine for travelers visiting or arriving from endemic zones in tropical Africa and South America.