कार्बन डायऑक्साइडचा उपयोग कशात करतात?
EN
What is carbon dioxide used for?
योग्य उत्तर पर्याय 1 (अग्निशामक - Fire extinguisher) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
कार्बन डायऑक्साईडचा ($\text{CO}_2$) अग्निशामक म्हणून वापर:
•
कार्बन डायऑक्साईड वायू हवेपेक्षा सुमारे १.५ पट जड (घनता जास्त) असतो आणि तो स्वतः जळत नाही तसेच ज्वलनास मदतही करत नाही (Non-combustible and non-supporter of combustion).
•
आग लागलेल्या जागेवर $\text{CO}_2$ फवारल्यास तो आगीभोवती हवेतील ऑक्सिजनचा पुरवठा खंडित करतो आणि आग विझवतो.
•
विशेषतः विद्युत उपकरणांना आणि ज्वलनशील द्रवांना (उदा. पेट्रोल) लागलेली आग विझवण्यासाठी $\text{CO}_2$ अग्निशामक सर्वोत्तम ठरतात, कारण यामुळे विद्युत उपकरणांचे पाRule नाही आणि कोणतेही अवशेष मागे उरत नाहीत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
अग्निशामक सिलिंडरमध्ये उच्च दाबाखाली $\text{CO}_2$ द्रवरूपात साठवला जातो, जो बाहेर पडताना अतिशय वेगाने थंड होऊन बर्फासारख्या कणांच्या रूपात (ड्राय आईस) बाहेर येतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 1 (fire extinguisher).
Explanation:
•
Carbon Dioxide ($\text{CO}_2$) in Fire Suppression:
•
Gaseous carbon dioxide is chemically inert, non-flammable, and does not support combustion.
•
Having a vapor density roughly 1.5 times greater than atmospheric air, discharged $\text{CO}_2$ sinks and blankets the combustion zone, displacing atmospheric oxygen and suffocating the chemical chain reaction of fire.
•
$\text{CO}_2$ extinguishers are the preferred choice for Class B (flammable liquids) and Class C (energized electrical equipment) fires because $\text{CO}_2$ is electrically non-conductive and leaves zero corrosive residue.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
$\text{CO}_2$ fire extinguishers are ideal for electrical control panels because they extinguish fires cleanly without water damage.