वैज्ञानिक संशोधनात नुकताच शोध लागलेला 'गोल्डन' (Goldene) हा क्रांतिकारी पदार्थ प्रामुख्याने काय आहे?
EN
What is 'Goldene', a breakthrough nanomaterial recently synthesized by materials scientists?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण
अचूक उत्तर: पर्याय (२) एका अणूच्या जाडीचा जगातील पहिला मुक्त २-डी सोन्याचा थर (2D Gold sheet)
महत्त्वाचे स्पष्टीकरण:
•
गोल्डन (Goldene) म्हणजे काय?: स्वीडनमधील लिंकोपिंग विद्यापीठातील (Linköping University) संशोधकांनी केवळ एका अणूची जाडी असलेला सोन्याचा २-डी थर (Single-atom-thick sheet of gold) तयार करण्यात यश मिळवले, ज्याला 'गोल्डन' (Goldene) नाव देण्यात आले.
•
ग्राफिनशी साम्य: ज्याप्रमाणे कार्बनच्या एका अणूच्या थराला 'ग्राफिन' (Graphene) म्हणतात, त्याचप्रमाणे हे सोन्याचे २-डी रूप आहे. धातूंमध्ये असा २-डी थर तयार करणे शास्त्रज्ञांसाठी मोठे आव्हान होते.
•
वैशिष्ट्ये व उपयोग:
•
सोन्याचा हा अतिसूक्ष्म थर सेमीकंडक्टरचे गुणधर्म दर्शवतो.
•
याचा वापर कार्बन डायऑक्साईडचे उपयुक्त रसायनांमध्ये रूपांतर करण्यासाठी (उत्प्रेरक/Catalyst), हायड्रोजन निर्मितीसाठी आणि पाणी शुद्धीकरणासाठी होऊ शकतो.
•
यामुळे इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमध्ये सोन्याचा वापर मोठ्या प्रमाणात कमी होईल.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: नॅनोटेक्नॉलॉजी: आंद्रे गेम (Andre Geim) आणि कोन्स्टँटिन नोवोसेलोव्ह यांनी २००४ मध्ये 'ग्राफिन'चा शोध लावला होता, ज्यासाठी त्यांना २०१० चा भौतिकशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार मिळाला. नॅनोटेक्नॉलॉजी (१ ते १०० नॅनोमीटर) हा विज्ञानाचा अत्यंत वेगाने विकसित होणारा भाग आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) The world's first free-standing single-atom-thick two-dimensional sheet of gold
Key Explanation:
•
Scientific Breakthrough: Researchers at Linköping University in Sweden successfully synthesized 'Goldene'—the world's first freestanding single-atom-thick, two-dimensional sheet of gold atoms.
•
Analogy to Graphene: Just as graphene is a 2D monolayer of carbon, Goldene represents the 2D allotrope of gold, overcoming the metallic tendency of gold atoms to cluster into 3D nanoparticles.
•
Applications & Chemical Behavior:
•
Exhibits semiconducting properties unlike bulk metallic gold.
•
Highly effective as an economical catalyst for hydrogen generation via water electrolysis, carbon dioxide conversion, and environmental sensing.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Nanotechnology: Graphene was isolated in 2004 by Andre Geim and Konstantin Novoselov, who won the 2010 Nobel Prize in Physics. Nanomaterials operate on the scale of 1 to 100 nanometers.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) प्राचीन सिंधू संस्कृतीतील सिंचन तंत्रज्ञान (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) एका अणूच्या जाडीचा जगातील पहिला मुक्त २-डी सोन्याचा थर (2D Gold sheet) (अचूक उत्तर):
[gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) एका अणूच्या जाडीचा जगातील पहिला मुक्त २-डी सोन्याचा थर (2D Gold sheet)**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) समुद्रातील आक्रमक वनस्पती तण (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) मंगळ आणि गुरू ग्रहांमधील लघुग्रह (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'मे २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मे २०२४
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मे २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'मे २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'मे २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'एका अणूच्या जाडीचा जगातील पहिला मुक्त २-डी सोन्याचा थर (2D Gold sheet)' हे असून ते 'मे २०२४' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'मे २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.