गो.ग. आगरकरांविषयी काय खरे नाही?
EN
What is NOT true regarding G. G. Agarkar?
योग्य उत्तर: पर्याय १ (धर्माच्या चौकटित राहूनच विवेकाचे पालन केले पाहीजे.)
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय १ चुकीचा (आगरकरांविषयी खरे नाही): गोपाळ गणेश आगरकर (१८५६–१८९५) हे महाराष्ट्रातील प्रखर आणि मूलगामी बुद्धिप्रामाण्यवादी (Rationalist) होते. त्यांचा ठाम सिद्धांत होता की, "बुद्धी किंवा विवेक हा कोणत्याही धर्मापेक्षा, वेदांपेक्षा किंवा धर्मग्रंथांपेक्षा श्रेष्ठ आहे." ते धर्माच्या चौकटीत राहून विवेकाचा पुरस्कार करणारे सुधारक नव्हते; उलट धर्मातील अनैतिक, अशास्त्रीय व अमानुष रूढींचा त्यांनी थेट बुद्धीच्या कसोटीवर चुराडा केला. त्यामुळे 'धर्माच्या चौकटीत राहूनच विवेकाचे पालन केले पाहिजे' हे विधान आगरकरांविषयी पूर्णपणे असत्य आहे.
•
पर्याय २ सत्य आहे: आगरकरांनी ठामपणे मांडले की, नीतीमत्ता (Morality) ही मानवी समाजाच्या हितासाठी असते, तिचा देवाशी किंवा धर्माशी संबंध नाही; मनुष्य ईश्वरनिष्ठ नसेल तरीही तो पूर्णपणे नीतिमान असू शकतो.
•
पर्याय ३ सत्य आहे: प्रखर बुद्धिवाद आणि व्यक्तिस्वातंत्र्य ही आगरकरांच्या विचारांची मुख्य वैशिष्ट्ये होती.
•
पर्याय ४ सत्य आहे: 'कवी, काव्य आणि काव्यरती' हा सौंदर्यशास्त्र आणि साहित्यावर आधारलेला प्रसिद्ध निबंध आगरकरांनीच लिहिला आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
आगरकरांचे ब्रीदवाक्य: 'इष्ट असेल ते बोलणार आणि साध्य असेल ते करणार'.
•
त्यांनी १५ ऑक्टोबर १८८८ रोजी 'सुधारक' हे वृत्तपत्र सुरू केले.
•
त्यांनी शेक्सपिअरच्या 'हॅम्लेट' नाटकाचे 'विकारविलसित' या नावाने मराठीत भाषांतर केले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (One must exercise reason only within the framework of religion.)
Detailed Analysis:
•
Option 1 is NOT true (Incorrect regarding Agarkar): Gopal Ganesh Agarkar (1856–1895) was an uncompromising, radical rationalist and agnostic. He vehemently rejected the idea that reason must be subservient to religious dogmas or scriptures. He asserted that human intellect and rational critique (*Buddhipramanyavada*) stand supreme and above all religious orthodoxy. Thus, stating that reason must be exercised only within the framework of religion is the exact antithesis of Agarkar's philosophy.
•
Option 2 is true: Agarkar asserted that morality is autonomous and secular; one does not need to believe in God to lead a virtuous, ethical life.
•
Option 3 is true: Uncompromising rationalism, humanism, and individual liberty were the foundational pillars of his worldview.
•
Option 4 is true: *Kavi, Kavya va Kavyarati* is a celebrated aesthetic and literary essay authored by him.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Agarkar's motto was: *'Speak that which is right, and do that which is achievable'*.
•
He founded the journal *Sudharak* on 15 October 1888 after ideologically parting ways with Lokmanya Tilak.
•
He translated Shakespeare's *Hamlet* into Marathi as *Vikarvilasit*.