8 सप्टेंबर, 2016 रोजी अंमलात आलेली 101 वी घटनादुरुस्ती कशाशी संबंधित आहे?
EN
What is the 101st Amendment which came into effect on September 8, 2016 is related to?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण
अचूक उत्तर: पर्याय (2) [वस्तू व सेवा कर]
स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर वस्तू व सेवा कर हे आहे.
📌 Key Points
•
नव्याने समाविष्ट केलेला अनुच्छेद 246A:
•
अनुच्छेद 246 व 254 यांमध्ये काहीही अंतर्भूत असले तरी, संसदेस, आणि खंड (2) ला अधीन राहून, प्रत्येक राज्याच्या विधानमंडळास, संघराज्याने किंवा अशा राज्याने बसविलेल्या वस्तू व सेवा कराच्या बाबतीत कायदे करण्याचा अधिकार असेल.
•
जेव्हा वस्तूंचा, किंवा सेवांचा, अथवा दोन्हींचा पुरवठा, आंतरराज्यीय व्यापार किंवा वाणिज्य यांच्या ओघात होत असेल तेव्हा, संसदेला, वस्तू व सेवा कराच्या बाबतीत कायदे करण्याचा अनन्य अधिकार असेल.
📌 Important Points
•
वस्तू आणि सेवा कर बद्दल:
•
वस्तू आणि सेवा कर (GST) हा देशांतर्गत वापरासाठी विकल्या जाणार्‍या बहुतेक वस्तू आणि सेवांवर आकारला जाणारा मूल्यवर्धित कर आहे.
•
GST ग्राहकांद्वारे भरला जातो, परंतु त्या वस्तू आणि सेवांची विक्री करणाऱ्या व्यवसायांकडून तो सरकारला पाठविला जातो.
•
वस्तू आणि सेवा कर याबाबत विधिविधान:
•
भारतात, वस्तू आणि सेवा कर विधेयक प्रथम 2014 मध्ये संविधान (122 वी घटनादुरुस्ती) विधेयक म्हणून सादर करण्यात आले.
•
याला 2016 मध्ये मान्यता मिळाली आणि राज्यसभेद्वारा याला संविधान (101 वी घटनादुरुस्ती) अधिनियम, 2016 म्हणून संविधिमध्ये नवीन क्रमांक दिला गेला.
•
केंद्रीय वस्तू आणि सेवा करामध्ये उत्पादन शुल्क, सेवा कर इत्यादींचा समावेश आहे. राज्य वस्तू आणि सेवा करामध्ये वर्धितमूल्य कर, विलासवस्तु कर इत्यादींचा समावेश आहे.
•
आंतर-राज्य व्यापारास कराच्या कक्षेत समाविष्ट करण्यासाठी एकात्मिक वस्तू आणि सेवा कर. एकात्मिक वस्तू आणि सेवा कर हा स्वयमेव कर नसून राज्य आणि केंद्रिय करांचे समन्वय साधणारी एक प्रणाली आहे.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय 1: 'काळ्या पैशास प्रतिबंध' हा पर्याय चुकीचा आहे.
•
पर्याय 2 (अचूक उत्तर): 'वस्तू व सेवा कर' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.
•
पर्याय 3: 'जनधन खाते' हा पर्याय चुकीचा आहे.
•
पर्याय 4: 'नोटबंदी' हा पर्याय चुकीचा आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: पोलीस भरती सामान्य ज्ञानात महाराष्ट्राचा इतिहास, समाजसुधारक, चालू घडामोडी आणि भारतीय राज्यघटनेतील मूलभूत हक्क या घटकांवर भर द्या.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) [Goods and Services Tax]
Explanation:
The correct answer is Goods and Services Tax.
📌 Key Points
•
Insertion of new article 246A:
•
Notwithstanding anything contained in articles 246 and 254, Parliament, and, subject to clause (2), the Legislature of every State, have power to make laws with respect to goods and services tax imposed by the Union or by such State.
•
Parliament has exclusive power to make laws with respect to Goods and Service Tax (GST) where the supply of Goods and Services or both takes place in the course of interstate trade or commerce.
📌 Important Points
•
About GST:
•
The Goods and Services Tax (GST) is a value-added tax levied on most goods and services sold for domestic consumption.
•
The GST is paid by consumers, but it is remitted to the government by the businesses selling the goods and services.
•
Legislation on GST:
•
In India, GST Bill was first introduced in 2014 as The Constitution (122nd Amendment) Bill.
•
This got an approval in 2016 and was renumbered in the statute by Rajya Sabha as The Constitution (101st Amendment) Act, 2016.
•
Central GST to cover Excise duty, Service tax etc, State GST to cover VAT, luxury tax etc.
•
Integrated GST to cover inter-state trade. IGST per se is not a tax but a system to coordinate state and union taxes.
Distractor Analysis:
•
Option 1: 'Prevention of black money' is incorrect in this context.
•
Option 2 (Correct Answer): 'Goods and Services Tax' is the correct response according to official examination criteria.
•
Option 3: 'Jan Dhan Account' is incorrect in this context.
•
Option 4: 'Demonetisation' is incorrect in this context.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 Police Bharti Exam Tip: In Police Bharti General Knowledge, focus on Maharashtra history, social reformers, current affairs, and Fundamental Rights under the Indian Constitution.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) काळ्या पैशास प्रतिबंध (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) वस्तू व सेवा कर (अचूक उत्तर):
[gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (2) [वस्तू व सेवा कर]**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) जनधन खाते (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) नोटबंदी (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'वस्तू व सेवा कर' हे असून ते 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.