🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Maharashtra Police Constable (Mumbai) Official Paper (Held In: 2021) 2021 MEDIUM

खाण्याच्या सोड्याचे रासायनिक नाव कोणते आहे ?

EN What is the chemical name of baking soda?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

कॅल्शिअम कार्बोनेट

Calcium carbonate

सोडिअम क्लोराइड

sodium chloride

मॅग्नेशिअम सल्फेट

Magnesium Sulfate

सोडिअम बायकार्बोनेट

sodium bicarbonate

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (4) [सोडिअम बायकार्बोनेट]

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर सोडिअम बायकार्बोनेट आहे.📌 Key Points

• खाण्याच्या सोडा

• खाण्याच्या सोडा हे सोडियम बायकार्बोनेटचे सामान्य नाव आहे.

• खाण्याच्या सोड्याचे रासायनिक सूत्र NaHCO3 आहे

• मध्ययुगीन इजिप्शियन लोकांनी प्रथम नॅट्रॉन उत्खनन केले, एक नैसर्गिक ठेव ज्यामध्ये प्रामुख्याने Na2CO3 असते.

• त्यांनी हे साबण म्हणून वापरले. 1971 मध्ये, NaHCO3 प्रथम निकोलस लेब्लँक नावाच्या फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञाने तयार केले.

• 1846 मध्ये, जॉन ड्वाइट आणि ऑस्टिन चर्चने सोडियम कार्बोनेट आणि कार्बन डायऑक्साइड वापरून खाण्याच्या सोडा तयार करण्यासाठी एक उत्पादन युनिट सुरू केले.

• आपण रसायनशास्त्राचे विविध अनुप्रयोग पाहू शकतो जे घरातील प्रत्येक भागात जसे बाथरूम, स्वयंपाकघर इत्यादीमध्ये प्रदर्शित केले जातात.

• असेच एक संयुग म्हणजे सोडियम बायकार्बोनेट, ज्याचा उपयोग मुख्यत्वे त्याच्या अष्टपैलुत्वामुळे, उपयुक्ततेमुळे आणि स्वस्त किंमतीमुळे होतो.

📌 Additional Information

कॅल्शियम कार्बोनेट

• चुनखडी हा कॅल्शियम कार्बोनेटचा एक प्रकार आहे.

• कॅल्शियम कार्बोनेटचे इतर विविध प्रकार म्हणजे खडू आणि संगमरवरी.

• हा एक सामान्य पदार्थ आहे जो खडकांमध्ये खनिजे कॅल्साइट आणि अरागोनाइट म्हणून आढळतो (विशेषतः चुनखडी म्हणून, जो मुख्यतः कॅल्साइटचा समावेश असलेला अवसादी खडक आहे) आणि अंड शिपला, गोगलगाय, समुद्री शिपला आणि मोती यांचा मुख्य घटक आहे.

सोडियम क्लोराईडला मीठ असेही म्हणतात.

• हे NaCl या रासायनिक सूत्रासह एक आयनिक संयुग आहे.

• त्यात सोडियम आणि क्लोराईड आयनचे 1:1 गुणोत्तर आहे, मोलर वस्तुमान अनुक्रमे 22.99 आणि 35.45 ग्रॅम/मोल असते.

• 100 ग्रॅम NaCl मध्ये 39.34 ग्रॅम Na आणि 60.66 ग्रॅम Cl असते.

• सोडियम क्लोराईड सोडियम कार्बोनेट आणि कॅल्शियम क्लोराईड तयार करण्यासाठी सॉल्वे प्रक्रियेमध्ये वापरला जातो.

• मॅनहाइम प्रक्रियेत आणि हरग्रीव्हज प्रक्रियेत, सोडियम सल्फेट आणि हायड्रोक्लोरिक आम्लच्या निर्मितीसाठी सोडियम क्लोराईडचा वापर केला जातो.

मॅग्नेशियम सल्फेट

• हे मॅग्नेशियम कमी रक्त पातळी नियंत्रित करण्यासाठी वापरले जाते.

• हे बालरोग तीव्र वृक्कशोथसाठी वापरले जाते.

• हे गर्भधारणेदरम्यान गंभीर प्री-एक्लॅम्पसिया आणि एक्लॅम्पसियामध्ये सिझर टाळू शकते.

• त्याच्या कमतरतेमुळे उच्च रक्तदाब, ऑस्टिओपोरोसिस इ. होऊ शकतात

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय 1: 'कॅल्शिअम कार्बोनेट' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 2: 'सोडिअम क्लोराइड' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 3: 'मॅग्नेशिअम सल्फेट' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 4 (अचूक उत्तर): 'सोडिअम बायकार्बोनेट' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: सामान्य विज्ञानात जीवनसत्त्वांची शास्त्रीय नावे, अभावामुळे होणारे रोग, मानवी रक्ताभिसरण संस्था आणि दैनंदिन भौतिकशास्त्रातील एकके यांवर वारंवार प्रश्न विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) [sodium bicarbonate]

Explanation:

The correct answer is Sodium Bicarbonate.

📌 Key Points

• Baking Soda

• Baking soda is the common name for sodium bicarbonate.

• The chemical formula of baking soda is NaHCO3

• The Medieval Egyptians first quarried Natron, a natural deposit that mainly consists of Na2CO3.

• They used it as soap. In the year 1971, NaHCO3 was first manufactured by a French chemist named Nicolas Leblanc.

• It was in the year 1846, John Dwight and Austin Church started a manufacturing unit to produce baking soda using sodium carbonate and carbon dioxide.

• We can see various applications of chemistry that are being exhibited in every part of a household like in the bathroom, kitchen, etc.

• One such compound is Sodium bicarbonate, which is used mainly because of its versatility, usefulness, and its cheap price.

📌 Additional InformationCalcium Carbonate

• A limestone is a form of calcium carbonate.

• Other Different forms of calcium carbonate are Chalk and Marble.

• It is a common substance found in rocks as the minerals calcite and aragonite (most notably as limestone, which is a type of sedimentary rock consisting mainly of calcite) and is the main component of eggshells, snail shells, sea shells, and pearls.

Sodium Chloride is also known as Salt.

• It is an ionic compound with the chemical formula NaCl.

• It has a ratio of 1:1 of sodium and chloride ions, With molar masses of 22.99 and 35.45 g/mol respectively.

• 100 g of NaCl contains 39.34 g Na and 60.66 g Cl.

• Sodium chloride is used in the Solvay process to produce sodium carbonate and calcium chloride.

• In the Mannheim process and in the Hargreaves process, sodium chloride is used for the production of sodium sulfate and hydrochloric acid.

Magnesium Sulfate

• It is used to control low blood levels of magnesium.

• It is used for pediatric acute nephritis.

• It can prevent seizures in severe pre-eclampsia and eclampsia during pregnancy.

• Its deficiency can lead to high blood pressure, osteoporosis etc.

Distractor Analysis:

• Option 1: 'Calcium carbonate' is incorrect in this context.

• Option 2: 'sodium chloride' is incorrect in this context.

• Option 3: 'Magnesium Sulfate' is incorrect in this context.

• Option 4 (Correct Answer): 'sodium bicarbonate' is the correct response according to official examination criteria.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 Police Bharti Exam Tip: In General Science, vitamins and deficiency diseases, the human circulatory system, and everyday SI units are consistently tested high-frequency topics.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) कॅल्शिअम कार्बोनेट (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) सोडिअम क्लोराइड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) मॅग्नेशिअम सल्फेट (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) सोडिअम बायकार्बोनेट (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (4) [सोडिअम बायकार्बोनेट]**[/gold]

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (वर्ष: 2021)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (वर्ष: 2021)

quiz 100 प्रश्न timer 90 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (वर्ष: 2021)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (वर्ष: 2021)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (वर्ष: 2021)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (वर्ष: 2021)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'सोडिअम बायकार्बोनेट' हे असून ते 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (वर्ष: 2021)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (वर्ष: 2021)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

खाण्याच्या सोड्याचे रासायनिक नाव कोणते आहे ?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन