🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी Rajyaseva Pre 2015 MEDIUM

भारतीय आणि आंतरराष्ट्रीय संशोधकांना भारतातील जैविक व जीनोमिक डेटा एकाच छताखाली सुरक्षितपणे उपलब्ध करून देण्यासाठी केंद्र सरकारने स्थापन केलेल्या राष्ट्रीय डेटा रिपॉझिटरीचे नाव काय आहे?

EN What is the name of India's first national biological data repository established to archive and provide open access to genomic and life-science research data?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
इंडियन बायोलॉजिकल डेटा सेंटर (IBDC) पोर्टल
Indian Biological Data Centre (IBDC) Portal
B
इंडियन जीनोमिक रिपॉझिटरी (IGC) पोर्टल
Indian Genomic Repository (IGC) Portal
C
जीनोम ऍक्सेस पोर्टल
Genome Access Portal
D
जीवन विज्ञान डेटा बँक
Life Sciences Data Bank
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय १ (इंडियन बायोलॉजिकल डेटा सेंटर - IBDC पोर्टल)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• इंडियन बायोलॉजिकल डेटा सेंटर (IBDC):
• IBDC हे भारतातील जीवन विज्ञानातील (Life Sciences) डेटा साठवण्यासाठी आणि सामायिक करण्यासाठी स्थापन केलेले पहिले राष्ट्रीय जैविक डेटा भांडार आहे.
• हे केंद्र हरियाणातील फरिदाबाद येथील 'रिजनल सेंटर फॉर बायोटेक्नॉलॉजी' (RCB) मध्ये राष्ट्रीय माहिती विज्ञान केंद्राच्या (NIC) सहकार्याने उभारण्यात आले आहे.
• यामध्ये 'ब्रह्म' (Brahm) नावाचा ४ पेटाबाईट क्षमतेचा हाय-परफॉर्मन्स सुपरकॉम्प्युटर डेटा विश्लेषणासाठी कार्यरत आहे.
• सार्वजनिक निधीतून होणाऱ्या सर्व जैवसंशोधनाचा डेटा यापुढे पाश्चात्त्य डेटाबेसेसऐवजी (उदा. NCBI किंवा EBI) भारतातच IBDC मध्ये अनिवार्यपणे जतन केला जात आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

MPSC GS-4 (बायोटेक्नॉलॉजी): IBDC ची स्थापना केंद्रीय विज्ञान व तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या जैवतंत्रज्ञान विभागाच्या (DBT) मार्गदर्शनाखाली करण्यात आली आहे. 'जीनोम इंडिया प्रकल्प' (GIP) चा डेटा देखील याच पोर्टलवर सुरक्षित ठेवला आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 1 (Indian Biological Data Centre - IBDC Portal)[/b]

[b]Key Highlights & Analysis:[/b]

• Indian Biological Data Centre (IBDC):
• The Indian Biological Data Centre (IBDC) is India's first national repository for life-science data, established in Faridabad, Haryana at the Regional Centre for Biotechnology (RCB).
• Supported by the Department of Biotechnology (DBT), it is powered by a dedicated 4-petabyte supercomputing cluster named 'Brahm'.
• It mandates indigenous archiving of public-funded biological datasets, ensuring sovereign data stewardship formerly dependent on American (NCBI) or European (EBI) repositories.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

MPSC GS-4 (Biotechnology): The reference database for the 'Genome India Project' (which sequenced 10,000 whole genomes) is housed natively within the IBDC repository.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) इंडियन बायोलॉजिकल डेटा सेंटर (IBDC) पोर्टल (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय १ (इंडियन बायोलॉजिकल डेटा सेंटर - IBDC पोर्टल)[/b]
⚠️ पर्याय (2) इंडियन जीनोमिक रिपॉझिटरी (IGC) पोर्टल (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) जीनोम ऍक्सेस पोर्टल (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) जीवन विज्ञान डेटा बँक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जानेवारी २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जानेवारी २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जानेवारी २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जानेवारी २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जानेवारी २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'जानेवारी २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →