हिंदी महासागरात विषुववृत्ताजवळ स्थित असलेल्या कमी दाबाच्या विस्तीर्ण पट्ट्यास काय नाव आहे?
EN
What is the name of the extensive low-pressure belt situated near the Equator across the Indian Ocean?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (विषुववृत्तीय कमी दाब पट्टा - Equatorial Low-Pressure Belt) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
विषुववृत्तीय कमी दाबाचा पट्टा (Equatorial Low-Pressure Trough):
•
विषुववृत्तावर (०° ते ५° उत्तर व दक्षिण) सूर्यकिरण वर्षभर लंबरूप पडत असल्याने जमीन व पाणी प्रचंड तापते.
•
उष्ण हवेचे प्रसरण होऊन ती सतत वर जात असल्याने हिंदी महासागरासह संपूर्ण पृथ्वीवर विषुववृत्तालगत 'विषुववृत्तीय कमी दाबाचा पट्टा' तयार होतो.
•
येथे क्षितीजसमांतर वारे अत्यंत मंद असतात, म्हणून याला 'डोलड्रम्स' (Doldrums) किंवा शांत पट्टा म्हणतात.
•
येथे दोन्ही गोलार्धातील व्यापारी वारे एकत्र येतात, म्हणून याला ITCZ (Intertropical Convergence Zone) असेही म्हटले जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
विषुववृत्तीय कमी दाब पट्टा (०° ते ५°): औष्णिक उत्पत्ती (Thermal origin). या पट्ट्याला 'डोलड्रम्स' (Doldrums) आणि 'ITCZ' असेही म्हणतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 3 (Equatorial Low-Pressure Belt).
Explanation:
•
Equatorial Low-Pressure Belt (Equatorial Trough):
•
The planetary belt of low barometric pressure situated along the Equator ($0°$ to $5°$ North and South) across the Indian, Pacific, and Atlantic Oceans.
•
Thermally generated by continuous solar insolation, surface heating, and forceful convective ascent of air.
•
Because horizontal pressure gradients are minimal, surface winds are light and variable, creating the classical maritime Doldrums.
•
It also serves as the Intertropical Convergence Zone (ITCZ) where Northeast and Southeast trade winds meet.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Equatorial Low-Pressure Belt = Thermally induced, zero Coriolis force, zone of Doldrums and convective thunderstorms.