🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी Rajyaseva Pre 2015 MEDIUM

नॅशनल झूलॉजिकल पार्क (नवी दिल्ली) मधील पाण्याचे तलाव स्वच्छ करण्यासाठी आणि ऑक्सिजनचे प्रमाण वाढवण्यासाठी सुरू करण्यात आलेल्या नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञानाचे नाव काय आहे?

EN What is the name of the innovative water purification and aeration technology deployed at the National Zoological Park (New Delhi) to remediate contaminated water bodies?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
नॅनो बबल तंत्रज्ञान (Nano Bubble Technology)
Nano Bubble Technology
B
रासायनिक फ्लोक्युलेशन
Chemical Flocculation
C
इलेक्ट्रोडायनायझेशन
Electrodeionization
D
अल्ट्रा बबल तंत्रज्ञान
Ultra Bubble Technology
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (1) नॅनो बबल तंत्रज्ञान (Nano Bubble Technology)

स्पष्टीकरण:

• पार्श्वभूमी: डिसेंबर 2024 मध्ये नवी दिल्लीतील राष्ट्रीय प्राणीशास्त्र उद्यानात (National Zoological Park - Delhi Zoo) पाण्याचे प्रदूषण रोखण्यासाठी आणि जलीय प्राण्यांचे आरोग्य सुधारण्यासाठी 'नॅनो बबल तंत्रज्ञान' (Nano Bubble Technology) सुरू करण्यात आले.
• तंत्रज्ञानाचे कार्य: नॅनो बबल्स हे मानवी केसांपेक्षा 2,500 पट लहान (आकाराने 200 नॅनोमीटरपेक्षा कमी) हवेचे किंवा ऑक्सिजनचे सूक्ष्म बुडबुडे असतात.
• फायदे:
• हे बुडबुडे पाण्यावर तरंगून फुटण्याऐवजी कित्येक महिने पाण्यात तरंगत राहतात (High residence time).
• त्यामुळे पाण्यातील विरघळलेला ऑक्सिजन (Dissolved Oxygen - DO) लक्षणीय वाढतो.
• शैवाल (Algae), दुर्गंधी, घातक जिवाणू आणि सेंद्रिय कचऱ्याचे रासायनिक प्रक्रिया न करता नैसर्गिक विघटन होते.
• पर्यावरणस्नेही उपाय: हे 100% रासायनिक-मुक्त आणि ऊर्जा-कार्यक्षम जलशुद्धीकरण तंत्रज्ञान आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: नॅनो तंत्रज्ञानाचा (Nanotechnology) आकारमान 1 ते 100 नॅनोमीटर (nm) यादरम्यान असतो (1 nm = $10^{-9}$ मीटर). रिचर्ड फेनमन यांना नॅनो तंत्रज्ञानाचे जनक मानले जाते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Nano Bubble Technology

Explanation:

• Deployment: In December 2024, the National Zoological Park in New Delhi introduced advanced 'Nano Bubble Technology' for ecological water restoration in its stagnant animal moats and ponds.
• Mechanism: Nanobubbles are ultrafine gas bubbles smaller than 200 nanometers in diameter (approx. 2,500 times smaller than a grain of salt).
• Advantages:
• They lack buoyancy and remain suspended in liquids for months rather than rising and bursting.
• Drastically elevates Dissolved Oxygen (DO) levels throughout the water column.
• Destroys anaerobic bacteria, eliminates foul odor, and breaks down toxic algae and biofilm without chemical additives.
• Eco-Restoration: Provides chemical-free, sustainable bio-remediation for captive aquatic wildlife.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: The nanoscale strictly ranges from 1 to 100 nanometres ($1\text{ nm} = 10^{-9}\text{ m}$). Physicist Richard Feynman is celebrated as the conceptual father of modern nanotechnology.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) नॅनो बबल तंत्रज्ञान (Nano Bubble Technology) (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (1) नॅनो बबल तंत्रज्ञान (Nano Bubble Technology)**[/gold]
⚠️ पर्याय (2) रासायनिक फ्लोक्युलेशन (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) इलेक्ट्रोडायनायझेशन (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) अल्ट्रा बबल तंत्रज्ञान (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'डिसेंबर २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: डिसेंबर २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'डिसेंबर २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'डिसेंबर २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'डिसेंबर २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'डिसेंबर २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →