निरोगी मानवी शरीरातील रक्ताचे (Human Blood) pH मूल्य सर्वसामान्यपणे किती असते?
EN
What is the normal physiological pH range/value of human blood in a healthy individual?
बरोबर उत्तर पर्याय (२) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
मानवी रक्ताचा pH: मानवी रक्त हे किंचित आम्लारीधर्मी (Slightly alkaline) असते. त्याचा सामान्य pH स्तर ७.३५ ते ७.४५ (सरासरी सुमारे ७.४) दरम्यान अतिशय काटेकोरपणे नियंत्रित ठेवला जातो.
•
जर रक्ताचा pH ७.३५ पेक्षा खाली गेला तर त्या स्थितीला 'अ‍ॅसिडोसिस' (Acidosis) म्हणतात; आणि ७.४५ पेक्षा वर गेला तर 'अल्कालोसिस' (Alkalosis) म्हणतात. रक्ताचा pH ७.० पेक्षा कमी किंवा ७.८ पेक्षा जास्त झाल्यास व्यक्तीचा मृत्यू होऊ शकतो.
•
रक्तातील बायकार्बोनेट बफर प्रणाली ($H_2CO_3 / HCO_3^-$) आणि फुफ्फुस व मूत्रपिंड रक्ताचा हा pH स्थिर ठेवतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
मानवी शरीरातील महत्त्वाचे pH मूल्ये: जठर रस = १.२ ते २.०; मूत्र = ६.०; लाळ = ६.५ ते ७.५; रक्त = ७.३५ ते ७.४५; पित्तरस (Bile) = ७.७ ते ८.४.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2).
Explanation:
•
Human Blood pH: Arterial human blood is maintained strictly in a slightly alkaline range of 7.35 to 7.45 (mean ~7.4).
•
Deviations below 7.35 produce acidosis, while shifts above 7.45 produce alkalosis; blood pH outside 6.8–7.8 is fatal.
•
Blood pH homeostasis is tightly buffered by the carbonic acid-bicarbonate buffer system ($H_2CO_3 / HCO_3^-$) regulated cooperatively by renal and respiratory systems.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Key physiological pH references: Gastric juice = 1.2–2.0; Saliva = 6.5–7.5; Blood = 7.35–7.45; Bile = 7.7–8.4.