🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

रासायनिक खतांवरील अतिअवलंबित्व कमी करून मातीचे आरोग्य जपण्यासाठी आणि सेंद्रिय खतांच्या वापरास चालना देण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेल्या 'पीएम-प्रणाम' (PM-PRANAM) योजनेचा मुख्य हेतू कोणता आहे?

EN What is the primary objective of the central government's flagship 'PM-PRANAM' scheme designed to safeguard soil health and promote sustainable farming practices?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

रासायनिक खतांचा वापर कमी करून संतुलित व पर्यायी खतांच्या वापरास प्रोत्साहन देणे

Promoting balanced fertilizer usage and incentivizing alternative and bio-fertilizers

शेतकऱ्यांना मोफत सिंचन सुविधा व सौर पंप उपलब्ध करून देणे

Providing free irrigation infrastructure and solar pumps to farmers

कृषी उत्पादनांच्या निर्यातीसाठी थेट आर्थिक अनुदान देणे

Offering direct financial subsidies for agricultural exports

सर्व राज्यांमध्ये शून्य-बजेट शेती अनिवार्य करणे

Mandating zero-budget natural farming across all states

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय १ (रासायनिक खतांचा वापर कमी करून संतुलित व पर्यायी खतांच्या वापरास प्रोत्साहन देणे)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• पीएम-प्रणाम (PM-PRANAM) योजना:

• पूर्ण रूप: 'PM Programme for Restoration, Awareness, Nourishment and Amelioration of Mother Earth' (धरती मातेचे पुनरुज्जीवन, जागरूकता, पोषण आणि सुधारणा कार्यक्रम).

• केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२३-२४ मध्ये या योजनेची घोषणा करण्यात आली होती.

• मुख्य उद्दिष्टे:

• रासायनिक खतांचा (युरिया, डीएपी इ.) अनिर्बंध वापर कमी करणे.

• जैविक खते, नॅनो-युरिया, नॅनो-डीएपी आणि सेंद्रिय खतांच्या संतुलित वापरास प्रोत्साहन देणे.

• जमिनीची सुपीकता आणि पर्यावरणाचे रक्षण करणे.

• योजनेचे आर्थिक स्वरूप:

• या योजनेसाठी स्वतंत्र अर्थसंकल्पीय तरतूद नाही; उलट रासायनिक खतांच्या अनुदानात (Fertilizer Subsidy) बचत करणाऱ्या राज्यांना ५०% अनुदानाची रक्कम अनुदान स्वरूपात विकासकामांसाठी परत दिली जाते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

MPSC GS-4 (कृषी व पर्यावरण): रासायनिक खतांच्या अतिवापरामुळे जमिनीतील N:P:K (नायट्रोजन, फॉस्फरस, पोटॅशियम) चे आदर्श प्रमाण (४:२:१) बिघडले आहे. या असंतुलनावर उपाय म्हणून सरकारने 'कडुलिंब-लेपित युरिया' (Neem Coated Urea) आणि 'पीएम-प्रणाम' योजना आणली आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 1 (Promoting balanced fertilizer usage and incentivizing alternative and bio-fertilizers)[/b]

[b]Key Points & Explanation:[/b]

• PM-PRANAM Architecture:

• Full form: PM Programme for Restoration, Awareness, Nourishment and Amelioration of Mother Earth.

• Announced in the Union Budget 2023-24 by the Ministry of Chemicals and Fertilizers.

• Core Objectives:

• Reduce excessive reliance on chemical fertilizers (Urea, DAP, MOP).

• Incentivize States and Union Territories to promote balanced nutrition and adopt alternative fertilizers (nano fertilizers, bio-fertilizers, and organic compost).

• Financing Mechanism:

• Has no separate budget; 50% of the fertilizer subsidy saved by a state through reduction in chemical fertilizer consumption is passed back to that state as a grant for asset creation and eco-friendly farming incentives.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

The ideal N:P:K ratio for Indian soil health is 4:2:1. PM-PRANAM aims to correct severely skewed fertilizer consumption ratios and reduce the fiscal burden of chemical fertilizer subsidies.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) रासायनिक खतांचा वापर कमी करून संतुलित व पर्यायी खतांच्या वापरास प्रोत्साहन देणे (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय १ (रासायनिक खतांचा वापर कमी करून संतुलित व पर्यायी खतांच्या वापरास प्रोत्साहन देणे)[/b]

⚠️ पर्याय (2) शेतकऱ्यांना मोफत सिंचन सुविधा व सौर पंप उपलब्ध करून देणे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) कृषी उत्पादनांच्या निर्यातीसाठी थेट आर्थिक अनुदान देणे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) सर्व राज्यांमध्ये शून्य-बजेट शेती अनिवार्य करणे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑगस्ट २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑगस्ट २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑगस्ट २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑगस्ट २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑगस्ट २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'रासायनिक खतांचा वापर कमी करून संतुलित व पर्यायी खतांच्या वापरास प्रोत्साहन देणे' हे असून ते 'ऑगस्ट २०२६' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'ऑगस्ट २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन