🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

सीमाशुल्क कायद्यांतर्गत निर्यातदारांना प्रोत्साहन देण्यासाठी राबवल्या जाणाऱ्या 'ड्युटी ड्रॉबॅक योजने'चा (Duty Drawback Scheme) प्राथमिक उद्देश काय आहे?

EN What is the primary objective of the 'Duty Drawback Scheme' administered under the Customs Act to bolster Indian exports?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

आयात शुल्कात वाढ करून परदेशी मालावर निर्बंध घालणे

Restricting foreign goods by raising import duties

निर्यात केलेल्या मालाच्या निर्मितीत वापरलेल्या कच्च्या मालावरील सीमाशुल्क व उत्पादन शुल्काचा परतावा देणे

Rebating customs and central excise duties incurred on inputs used in export products

सर्व लहान उद्योजकांना विनातारण कर्ज वाटप करणे

Disbursing collateral-free loans to small entrepreneurs

नियम न पाळणाऱ्या निर्यातदारांवर दंडात्मक कारवाई करणे

Penalizing defaulting export agencies

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (२) निर्यात केलेल्या मालाच्या निर्मितीत वापरलेल्या कच्च्या मालावरील सीमाशुल्क व उत्पादन शुल्काचा परतावा देणे

महत्त्वाचे स्पष्टीकरण:

• योजनेचा उद्देश: 'ड्युटी ड्रॉबॅक योजना' निर्यातदारांना निर्यात उत्पादनांच्या निर्मितीमध्ये लागलेल्या कच्च्या मालावर भरलेल्या सीमाशुल्क आणि उत्पादन शुल्काची रक्कम परत (Rebate/Refund) करते.

• अंमलबजावणी: ही योजना केंद्रीय अप्रत्यक्ष कर आणि सीमाशुल्क मंडळाच्या (CBIC) अखत्यारीतील 'ड्रॉबॅक संचालनालय' राबवते.

• आर्थिक फायदा: भारतीय मालावरील कर कमी होऊन तो जागतिक बाजारपेठेत अधिक स्वस्त आणि स्पर्धात्मक बनतो.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: सीमाशुल्क कायदा, १९६२ (Customs Act, 1962):

• कलम ७४: पूर्वी आयात केलेल्या आणि बदल न करता पुन्हा निर्यात केलेल्या वस्तूंवर ड्रॉबॅक (९८% पर्यंत परतावा).

• कलम ७५: आयात केलेल्या कच्च्या मालाचा वापर करून भारतात तयार केलेल्या आणि निर्यात केलेल्या वस्तूंवरील ड्युटी ड्रॉबॅक.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Rebating customs and central excise duties incurred on inputs used in export products

Key Explanation:

• Statutory Mechanism: Governed by Sections 74 and 75 of the Customs Act, 1962, and administered by the Directorate of Drawback, CBIC.

• Trade Rationale: Neutralizes domestic indirect duties on imported inputs, components, and packaging materials utilized in manufactured export merchandise.

• Competitiveness: Prevents the export of embedded taxes, keeping Indian products price-competitive globally.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Customs Act Provisions:

• Section 74: Drawback on re-exported imported goods without processing (up to 98% refund).

• Section 75: Drawback on imported materials incorporated in manufactured export goods.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) आयात शुल्कात वाढ करून परदेशी मालावर निर्बंध घालणे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) निर्यात केलेल्या मालाच्या निर्मितीत वापरलेल्या कच्च्या मालावरील सीमाशुल्क व उत्पादन शुल्काचा परतावा देणे (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) निर्यात केलेल्या मालाच्या निर्मितीत वापरलेल्या कच्च्या मालावरील सीमाशुल्क व उत्पादन शुल्काचा परतावा देणे**[/gold]

⚠️ पर्याय (3) सर्व लहान उद्योजकांना विनातारण कर्ज वाटप करणे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) नियम न पाळणाऱ्या निर्यातदारांवर दंडात्मक कारवाई करणे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जून २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जून २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जून २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जून २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जून २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'निर्यात केलेल्या मालाच्या निर्मितीत वापरलेल्या कच्च्या मालावरील सीमाशुल्क व उत्पादन शुल्काचा परतावा देणे' हे असून ते 'जून २०२४' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'जून २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन