"Habeas Corpus, ad subjiciendum" या रिटचे मुख्य उद्देश कोणते आहे?
EN
What is the primary objective of the writ of "Habeas Corpus, ad subjiciendum"?
योग्य उत्तर: पर्याय २ (बेकायदेशीररित्या बंदी केल्याचे आढळलेल्या व्यक्तिची मुक्तता करणे)
हेबियस कॉर्पस रिटचा मुख्य उद्देश (Writ of Habeas Corpus):
•
Habeas Corpus (ad subjiciendum - देह उपस्थित करा):
•
हा एक लॅटिन शब्द असून त्याचा शब्दशः अर्थ 'सदर व्यक्तीचे शरीर न्यायालयात सादर करा' (*"To have the body of"*) असा होतो.
•
मुख्य उद्देश: ज्या व्यक्तीला खाजगी व्यक्तीने किंवा सरकारी अधिकाऱ्याने बेकायदेशीरपणे किंवा अधिकाराशिवाय डांबून ठेवले आहे (Illegal / Unlawful detention), त्या व्यक्तीची तात्काळ चौकशी करून तिला बंधनातून मुक्त करणे हा या रिटचा मूळ गाभा आहे.
•
ही रिट वैयक्तिक स्वातंत्र्याचे (Personal Liberty) सर्वात मोठे संरक्षक मानले जाते.
•
ही रिट सरकारी अधिकारी आणि खाजगी व्यक्ती या दोघांविरुद्धही काढता येते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
Habeas Corpus: बेकायदेशीर अटकेविरुद्ध वैयक्तिक स्वातंत्र्याचे रक्षण.
•
ही एकमेव रिट आहे जी सरकारी यंत्रणा आणि खाजगी व्यक्ती या दोघांविरुद्धही काढली जाऊ शकते.
•
इतर ४ रिट्स:
•
*Mandamus* = आम्ही आज्ञा देतो (कर्तव्य पालन करा).
•
*Prohibition* = प्रतिबंध करणे (कनिष्ठ न्यायालयाला थांबवणे).
•
*Certiorari* = प्रमाणित करणे (निर्णय रद्द करणे/नोंदी मागवणे).
•
*Quo-Warranto* = कोणत्या अधिकाराने (सार्वजनिक पदाची चौकशी).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (To release a person found to be detained illegally)
Primary Objective of Habeas Corpus:
•
Habeas Corpus ad subjiciendum:
•
Literally translates from Latin as *"You shall have the body submitted [to the court]"*.
•
Primary Objective: To provide a swift judicial remedy against arbitrary and illegal detention. It compels the detaining authority (whether police, state, or a private entity) to produce the confined person before the court so that the court may examine the lawful justification of the confinement. If no lawful justification exists, the court orders their immediate release.
•
Hailed as the bulwark of personal liberty.
•
Evaluation of Other Options:
•
Releasing convicted criminals, managing prisons, etc., are outside the purview of this prerogative writ.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Writ Characteristics:
•
Habeas Corpus: Enforceable against both public authorities and private individuals.
•
Mandamus / Quo-Warranto / Prohibition / Certiorari: Enforceable only against public authorities / courts / tribunals.