राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान (RGSA) काय आहे ?
EN
What is the Rashtriya Gram Swaraj Abhiyan (RGSA)?
1: A scheme empowering Panchayati Raj Institutions to prepare Gram Panchayat Development Plans (GPDP)
2: A scheme encouraging regular Gram Sabhas and record keeping
3: A scheme to increase voter turnout at the village level
4: A scheme promoting direct election of the Sarpanch
अचूक उत्तर: पर्याय (१) पंचायत राज संस्थांना ग्राम पंचायत विकास आराखडा करण्यास सक्षम करणारी योजना
केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान (RGSA) योजनेच्या उद्दिष्टानुसार पर्याय (१) हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (१) अचूक उत्तर: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २४ एप्रिल २०१८ रोजी राष्ट्रीय पंचायत राज दिनी (मंडला, मध्य प्रदेश) 'राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान' (Rashtriya Gram Swaraj Abhiyan - RGSA) या केंद्र पुरस्कृत योजनेचा शुभारंभ केला.
•
या योजनेचा मुख्य उद्देश पंचायत राज संस्थांची संस्थात्मक क्षमता व प्रशासकीय कार्यक्षमता वाढवून, त्यांना शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) स्थानिक पातळीवरील साध्यतेसाठी सर्वसमावेशक 'ग्राम पंचायत विकास आराखडा' (Gram Panchayat Development Plan - GPDP) तयार करण्यास सक्षम करणे हा आहे.
•
निवडून आलेले लोकप्रतिनिधी आणि कर्मचारी यांना पद्धतशीर प्रशिक्षण देणे हे या योजनेचे मुख्य अंग आहे.
•
पर्याय (२), (३) व (४): हे पर्याय या राष्ट्रीय योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट दर्शवत नाहीत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान (RGSA):
•
सुरुवात: २४ एप्रिल २०१८ (मंडला, मध्य प्रदेश).
•
नोडल मंत्रालय: पंचायती राज मंत्रालय, भारत सरकार.
•
उद्दिष्ट: पंचायती राज संस्थांची क्षमता बांधणी (Capacity Building) आणि लोकसहभागातून GPDP तयार करणे.
•
शाश्वत विकास उद्दिष्टांचे (SDGs) ९ संकल्पनांमध्ये स्थानिक पातळीवर साध्यीकरण करणे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) A scheme empowering Panchayati Raj Institutions to prepare Gram Panchayat Development Plans (GPDP)
Based on the core objective of the Rashtriya Gram Swaraj Abhiyan (RGSA), Option (1) is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Option (1) is correct: Launched on 24 April 2018 (National Panchayati Raj Day) by the Ministry of Panchayati Raj, the Rashtriya Gram Swaraj Abhiyan (RGSA) is a Centrally Sponsored Scheme aimed at developing the governance capabilities and capacity of Panchayati Raj Institutions to formulate and deliver participatory, comprehensive Gram Panchayat Development Plans (GPDP) aligned with Localised Sustainable Development Goals (LSDGs).
•
Options (2), (3), and (4): Do not capture the central mandate of the scheme.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Rashtriya Gram Swaraj Abhiyan (RGSA):
•
Launched: 24 April 2018.
•
Primary Focus: Capacity building and training of elected PRI representatives to formulate participatory GPDPs and localize Sustainable Development Goals (SDGs).