🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

भारतीय रेल्वेने मालवाहतूक वॅगन्सची सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी आणि चोरी रोखण्यासाठी विकसित केलेली 'दृष्टी' (DRISHTI) प्रणाली काय आहे?

EN What is the specialized 'DRISHTI' system developed by Indian Railways to safeguard freight rolling stock and mitigate transit theft?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
एआय-आधारित मालगाडी वॅगन लॉकिंग आणि तपासणी देखरेख प्रणाली
AI-based freight wagon locking and inspection monitoring system
B
ट्रेन वेळापत्रक व्यवस्थापन सॉफ्टवेअर
Train scheduling management software
C
प्रवासी तिकीट आरक्षण मोबाईल ॲप
Passenger ticket reservation mobile app
D
प्रवासी आणीबाणी अलार्म सुरक्षा यंत्रणा
Passenger emergency alarm safety device
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (१) म्हणजेच एआय-आधारित मालगाडी वॅगन लॉकिंग आणि तपासणी देखरेख प्रणाली आहे.

• DRISHTI प्रणालीविषयी: भारतीय रेल्वेने मालगाड्यांच्या वॅगनचे कुलूप आणि दरवाजे सुरक्षितपणे बंद आहेत की नाही हे तपासण्यासाठी 'DRISHTI' (एआय-आधारित मालगाडी वॅगन लॉकिंग मॉनिटरिंग सिस्टीम) विकसित केली.
• कार्यपद्धती व फायदे:
• ही प्रणाली हाय-स्पीड कॅमेरे आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) अल्गोरिदम वापरून धावत्या मालगाडीच्या वॅगन्सची स्वयंचलित तपासणी करते.
• वॅगनचे हँडल किंवा डोअर लॉक उघडे असल्यास किंवा तोडलेले असल्यास नियंत्रण कक्षाला तत्काळ डिजिटल इशारा पाठवला जातो.
• यामुळे कोळसा, सिमेंट, धान्य इत्यादी मौल्यवान मालाची चोरी टळते आणि रेल्वे सुरक्षेत सुधारणा होते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: भारतीय रेल्वेतील तांत्रिक आधुनिकीकरण (उदा. कवच सुरक्षा प्रणाली, दृष्ट‍ी एआय सिस्टीम, गजलक्ष्मी एआय) यांवर विज्ञान-तंत्रज्ञान आणि पायाभूत सुविधांमध्ये नियमित प्रश्न येतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (1) i.e. AI-based freight wagon locking and inspection monitoring system.

• About DRISHTI: Indian Railways deployed the DRISHTI system—an Artificial Intelligence-driven automated visual surveillance system for freight wagon locking and safety audit.
• Operational Mechanism:
• Employs trackside high-definition cameras combined with computer vision models to inspect wagon latching mechanisms in moving freight trains.
• Instantly alerts railway operating staff if any door, seal, or latch is tampered with or left open.
• Drastically curtails in-transit freight pilferage (coal, minerals, grain) and enhances railway operational safety.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: AI and automated safety deployments across Indian Railways (e.g., Kavach, DRISHTI, Gajraj animal-detection AI) are prime themes in Science & Infrastructure.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) एआय-आधारित मालगाडी वॅगन लॉकिंग आणि तपासणी देखरेख प्रणाली (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (१) म्हणजेच एआय-आधारित मालगाडी वॅगन लॉकिंग आणि तपासणी देखरेख प्रणाली आहे.[/gold]
⚠️ पर्याय (2) ट्रेन वेळापत्रक व्यवस्थापन सॉफ्टवेअर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) प्रवासी तिकीट आरक्षण मोबाईल ॲप (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) प्रवासी आणीबाणी अलार्म सुरक्षा यंत्रणा (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'नोव्हेंबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: नोव्हेंबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'नोव्हेंबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'नोव्हेंबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'नोव्हेंबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'नोव्हेंबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →