कुहरी बेसाल्ट खडक म्हणजे काय? अ) लाव्हारसाने तयार झालेला खडक ब) पोकळ्यांनी युक्त बेसाल्ट खडक क) भेगामध्ये लाव्हारस थंड होऊन झालेला खडक पर्यायी उत्तरे:
EN
What is 'Vesicular Basalt' (Kuhari Basalt) rock?
(a) Rock formed from lava
(b) Basalt rock containing cavities/vesicles
(c) Rock formed by cooling of lava inside fissures
Alternative answers:
उत्तर: अ आणि ब (पर्याय 2)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
कुहरी बेसाल्ट (Vesicular Basalt):
•
(अ) लाव्हारसाने तयार झालेला खडक: ज्वालामुखीच्या उद्रेकावेळी भूपृष्ठावर वाहणाऱ्या लाव्हारसापासून तयार झालेला हा बाह्य-अग्निजन्य खडक आहे.
•
(ब) पोकळ्यांनी युक्त खडक: लाव्हा थंड होत असताना त्यातील विरघळलेले वायू व पाण्याची वाफ बुडबुड्यांच्या रूपात बाहेर पडतात, ज्यामुळे खडकात लहान-मोठी छिद्रे किंवा पोकळ्या (Vesicles) निर्माण होतात. अशा खडकाला 'कुहरी खडक' म्हणतात.
•
नंतर या पोकळ्यांमध्ये दुय्यम खनिजे (उदा. झिओलाईट, क्वार्ट्झ, अगेट) साचल्यास त्याला अमिग्डालॉयडल बेसाल्ट (Amygdaloidal Basalt) म्हणतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
दख्खनच्या पठारावरील बेसाल्ट लाव्हाच्या वरच्या थरांमध्ये कुहरी (Vesicular) रचना मोठ्या प्रमाणावर आढळते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: (a) and (b) (Option 2)
Key Points:
•
Vesicular Basalt (कुहरी बेसाल्ट):
•
(a) Extrusive igneous rock: Solidified rapidly from subaerial basaltic lava flows.
•
(b) Cavity-bearing rock: Degassing of volatiles, steam, and sulfur bubbles from the cooling lava creates sponge-like hollows or cavities termed vesicles.
•
When these vesicles are subsequently infilled by secondary precipitated minerals (zeolites, chalcedony, calcite), the rock becomes amygdaloidal basalt.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Vesicular and amygdaloidal zones represent the aerated flow tops of Deccan Trap flood basalt pahoehoe cooling units.