4, 10, 12 व 24 या प्रत्येक संख्येत कोणती संख्या मिळवली असता येणाऱ्या बेरीजा प्रमाणात येईल ?
EN
What number must be added to each of 4, 10, 12, and 24 so that the resulting sums are in proportion?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण
स्पष्टीकरण:
समजा प्रत्येक संख्येत $x$ मिळवले असता त्या संख्या प्रमाणात येतील:
$$(4 + x), (10 + x), (12 + x), (24 + x)$$
प्रमाणाची अट:
$$\frac{4 + x}{10 + x} = \frac{12 + x}{24 + x}$$
तिरकस गुणाकार करू:
$$(4 + x)(24 + x) = (10 + x)(12 + x)$$
$$96 + 28x + x^2 = 120 + 22x + x^2$$
$$28x - 22x = 120 - 96$$
$$6x = 24$$
$$x = 4$$
पडताळा:
$x = 4$ मिळवल्यास:
$\frac{4 + 4}{10 + 4} = \frac{8}{14} = \frac{4}{7}$
$\frac{12 + 4}{24 + 4} = \frac{16}{28} = \frac{4}{7}$
दोन्ही गुणोत्तरे समान येतात.
त्यामुळे मिळवावयाची संख्या 4 आहे.
त्यामुळे पर्याय (3) हे योग्य उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
अशा प्रश्नांमध्ये पर्याय तपासून पाहणे (Option verification) सर्वात वेगवान ठरते:
पर्याय 4 तपासल्यास: $\frac{4+4}{10+4} = \frac{8}{14} = \frac{4}{7}$ आणि $\frac{12+4}{24+4} = \frac{16}{28} = \frac{4}{7}$. दोन्ही समान येतात, म्हणून 4 योग्य आहे!
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
Let $x$ be the number added to each term so that the resulting numbers are in proportion:
$$\frac{4 + x}{10 + x} = \frac{12 + x}{24 + x}$$
Cross-multiplying:
$$(4 + x)(24 + x) = (10 + x)(12 + x)$$
$$96 + 28x + x^2 = 120 + 22x + x^2$$
$$28x - 22x = 120 - 96$$
$$6x = 24 \implies x = 4$$
Verification:
Adding 4: $\frac{8}{14} = \frac{4}{7}$ and $\frac{16}{28} = \frac{4}{7}$. They match perfectly!
Therefore, Option (3) is the correct answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Testing options is fastest:
Check Option 4: $(4+4):(10+4) = 8:14 = 4:7$ and $(12+4):(24+4) = 16:28 = 4:7$. Both ratios match instantly!
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) 6 (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) 2 (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) 4 (अचूक उत्तर):
त्यामुळे पर्याय (3) हे योग्य उत्तर आहे.
✗ पर्याय (4) 8 (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'सरासरी (Averages)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: जीएस व चालू घडामोडी)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी विशेष चाचणी ०१
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी विशेष चाचणी ०२
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (CSAT-२)
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: सरासरी (Averages)
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'सरासरी (Averages)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयांतर्गत 'सरासरी (Averages)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयातील 'सरासरी (Averages)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '4' हे असून ते 'सरासरी (Averages)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'सरासरी (Averages)' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.