🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

'अर्धायुष्य' (Half-life) ८ दिवस असलेल्या एका किरणोत्सर्गी मूलद्रव्याची सलग ३२ दिवसांनंतर किती टक्के (%) मूळ मात्रा शिल्लक राहील?

EN What percentage (%) of a radioactive substance with a half-life of 8 days will remain after a period of 32 days?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

५०%

50%

२५%

25%

१२.५%

12.5%

६.२५%

6.25%

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (४) ६.२५% आहे.

तपशीलवार गणना:

१. दिलेल्या किमती:

• अर्धायुष्य ($T_{1/2}$) = ८ दिवस

• एकूण वेळ ($t$) = ३२ दिवस

२. अर्धायुष्यांची संख्या ($n$):

$n = \frac{t}{T_{1/2}} = \frac{३२}{८} = ४$ अर्धायुष्ये.

३. शिल्लक मात्रेची गणना:

मूळ प्रमाण = १००% मानू.

• १ ले अर्धायुष्य (८ दिवस): १००% / २ = ५०%

• २ रे अर्धायुष्य (१६ दिवस): ५०% / २ = २५%

• ३ रे अर्धायुष्य (२४ दिवस): २५% / २ = १२.५%

• ४ थे अर्धायुष्य (३२ दिवस): १२.५% / २ = ६.२५%

सूत्राने: $\text{शिल्लक प्रमाण} = \left(\frac{1}{2}\right)^n \times १००\% = \left(\frac{1}{2}\right)^4 \times १००\% = \frac{१००}{१६} = ६.२५\%$.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

अर्धायुष्य सूत्र: शिल्लक प्रमाण $= N_0 \times (1/2)^n$, जेथे $n = \text{एकूण वेळ} / \text{अर्धायुष्य}$. दर अर्धायुष्याला प्रमाण निम्मे होते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (4) 6.25%.

Detailed Calculation:

1. Given data:

• Half-life ($T_{1/2}$) = 8 days

• Total elapsed time ($t$) = 32 days

2. Number of half-lives ($n$):

$n = \frac{t}{T_{1/2}} = \frac{32}{8} = 4$.

3. Remaining percentage calculation:

Formula: $\text{Remaining fraction} = \left(\frac{1}{2}\right)^n$

• After 1 half-life (8 days): 50%

• After 2 half-lives (16 days): 25%

• After 3 half-lives (24 days): 12.5%

• After 4 half-lives (32 days): $12.5\% / 2 = 6.25\%$.

$\implies \left(\frac{1}{2}\right)^4 \times 100\% = \frac{100}{16} = 6.25\%$.

Distractor Analysis:

• Option 1 (50%): Value after 1 half-life.

• Option 2 (25%): Value after 2 half-lives.

• Option 3 (12.5%): Value after 3 half-lives.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Formula: $N = N_0 \times (1/2)^n$, where $n = \text{Total Time} / \text{Half-life}$. Here $n = 32/8 = 4 \implies (1/2)^4 = 1/16 = 6.25\%$.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) ५०% (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) २५% (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) १२.५% (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) ६.२५% (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय (४) ६.२५% आहे.

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'किरणोत्सारिता, आण्विक ऊर्जा व किरणोत्सारी समस्थानिके' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: किरणोत्सारिता, आण्विक ऊर्जा व किरणोत्सारी समस्थानिके

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'किरणोत्सारिता, आण्विक ऊर्जा व किरणोत्सारी समस्थानिके' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'किरणोत्सारिता, आण्विक ऊर्जा व किरणोत्सारी समस्थानिके' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'किरणोत्सारिता, आण्विक ऊर्जा व किरणोत्सारी समस्थानिके' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '६.२५%' हे असून ते 'किरणोत्सारिता, आण्विक ऊर्जा व किरणोत्सारी समस्थानिके' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'किरणोत्सारिता, आण्विक ऊर्जा व किरणोत्सारी समस्थानिके' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन