भारताच्या नियंत्रक व महालेखापरीक्षकासंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या. अ) भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 148 नुसार राष्ट्रपती नियंत्रक व महालेखापरीक्षकांची नियुक्ती करतात. ब) शासकीय खर्चाचे लेखापरीक्षण करणे हे नियंत्रक व महालेखापरीक्षकाचे प्रमुख कार्य आहे. क) नियंत्रक व महालेखापरीक्षक आपला अहवाल संसदेला सादर करतात. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त?
EN
Consider the following statements regarding the Comptroller and Auditor General of India:
a) Under Article 148 of the Indian Constitution, the President appoints the Comptroller and Auditor General.
b) Auditing government expenditure is the primary function of the Comptroller and Auditor General.
c) The Comptroller and Auditor General submits his report directly to the Parliament.
Which of the above statement(s) is/are correct?
योग्य उत्तर: पर्याय १ (अ आणि ब)
स्पष्टीकरण:
१.
विधान (अ) बरोबर आहे: संविधानाच्या कलम १४८(१) नुसार राष्ट्रपती नियंत्रक व महालेखापरीक्षकांची नियुक्ती करतात.
२.
विधान (ब) बरोबर आहे: केंद्र व राज्य शासनांच्या संचित निधीतून होणाऱ्या सर्व खर्चाचे कायदेशीर आणि औचित्यपूर्ण लेखापरीक्षण करणे हे CAG चे प्रमुख कार्य आहे.
३.
विधान (क) चुकीचे आहे: कलम १५१(१) नुसार, CAG आपला लेखापरीक्षण अहवाल थेट संसदेला सादर करत नाहीत; तर तो राष्ट्रपतींना सादर करतात. राष्ट्रपती तो अहवाल संसदेच्या दोन्ही सभागृहांसमोर मांडण्याची व्यवस्था करतात. (राज्यांच्या बाबतीत अहवाल राज्यपालांना दिला जातो).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कलम १५१(१): CAG अहवाल राष्ट्रपतींना सादर करतात -> राष्ट्रपती तो संसदेपुढे ठेवतात. CAG थेट संसदेला अहवाल देत नाहीत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (a and b)
Explanation:
1.
Statement (a) is correct: Article 148(1) provides that the CAG is appointed by the President by warrant under his hand and seal.
2.
Statement (b) is correct: Auditing all expenditures from the Consolidated Fund of India and the States is the primary constitutional duty of the CAG.
3.
Statement (c) is incorrect: Under Article 151(1), the CAG submits his audit reports relating to the accounts of the Union to the President, who then causes them to be laid before both Houses of Parliament. He does not submit reports directly to Parliament.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Article 151 reporting flow: CAG -> President -> Parliament (at Union level) and CAG -> Governor -> State Legislature (at State level).