शिक्षणाचा 'मॅग्नाकार्टा' कशाला म्हणत असत ?
EN
What was known as the 'Magna-Carta' of education ?
भारतातील इंग्रजी शिक्षण पद्धतीचा 'मॅग्नाकार्टा' (Magna-Carta of Indian Education) म्हणून 'चार्ल्स वुडचा खलिता' (Wood's Despatch - १८५४) ओळखला जातो:
१.
वुडचा खलिता (१८५४): ईस्ट इंडिया कंपनीच्या बोर्ड ऑफ कंट्रोलचे अध्यक्ष सर चार्ल्स वुड यांनी १९ जुलै १८५४ रोजी भारतात शिक्षणाची देशव्यापी व्यवस्था निर्माण करणारा खलिता पाठवला.
२.
मॅग्नाकार्टा का मानला जातो?: या खलित्याने प्राथमिक शिक्षणापासून विद्यापीठ शिक्षणापर्यंत संपूर्ण शैक्षणिक संरचनेची आखणी केली, लोकशिक्षण विभाग (DPI) सुरू केला आणि अनुदान पद्धत (Grant-in-aid) लागू केली.
३.
या खलित्यानुसार १८५७ मध्ये कलकत्ता, मुंबई आणि मद्रास या तीन विद्यापीठांची स्थापना झाली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
भारतीय शिक्षणाचा मॅग्नाकार्टा: वूडचा खलिता (Wood's Despatch - १८५४).
•
तत्कालीन गव्हर्नर-जनरल: लॉर्ड डलहौसी.
•
प्राथमिक स्तरावर मातृभाषा व उच्च स्तरावर इंग्रजी शिक्षणाची शिफारस यात करण्यात आली होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Wood's Despatch of 1854 is historically renowned as the 'Magna-Carta of Indian Education':
1.
Significance: Sent on 19 July 1854 by Sir Charles Wood, President of the Board of Control, this historic document defined the complete educational policy and infrastructure of British India.
2.
Transformative Scope: It created the Provincial Departments of Public Instruction (DPI), established universities on the model of the University of London in 1857 (Calcutta, Bombay, Madras), instituted grant-in-aid systems for private schools, and encouraged vernacular primary instruction.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Magna-Carta of Indian Education: Wood's Despatch (1854).
•
Governor-General: Lord Dalhousie.