अर्थव्यवस्था व नियोजन Forest Service Mains 2014 MEDIUM

भारताच्या आर्थिक विकासातील डावपेचात पाचव्या पंचवार्षिक योजनेपर्यंत कोणती मुख्य उणीव राहून गेली होती?

EN What was the major shortcoming in India's development strategy until the Fifth Five-Year Plan?
A
राष्ट्रीय उत्पन्नाची वाढ ही उद्दिष्टापेक्षा कमी होती. Growth of national income remained below targets.
B
आधारभूत संरचनेच्या विकासावर जोर दिला गेला नव्हता. No emphasis was placed on basic infrastructure.
✓
'किमान गरजा पूर्ती' वाढीला महत्त्व दिले होते. Higher priority was given to growth over fulfilling 'minimum basic needs'.
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
अर्थव्यवस्थेचे परदेशी स्पर्धेपासून रक्षण केले गेले जाते. The economy was excessively protected from foreign competition.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

पाचव्या पंचवार्षिक योजनेपर्यंत (1974-79) भारतीय नियोजनात आर्थिक वाढीचा ओघ आपोआप खालच्या घटकांपर्यंत झिरपेल (Trickle-down theory) असे मानले गेले होते. परिणामी, गरिबांच्या थेट किमान गरजा (अन्न, वस्त्र, निवारा, आरोग्य, पाणी) पूर्ण करण्याकडे पुरेसे लक्ष दिले गेले नव्हते. म्हणूनच पाचव्या योजनेत 'किमान गरजा कार्यक्रम' (Minimum Needs Programme - MNP) स्वतंत्रपणे सुरू करण्यात आला.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

किमान गरजा कार्यक्रम (MNP) 1974 मध्ये पाचव्या पंचवार्षिक योजनेच्या पहिल्या वर्षात सुरू करण्यात आला होता.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Until the Fifth Five-Year Plan (1974-79), India's planning heavily relied on the trickle-down theory, prioritizing heavy industrialization and macro-growth while neglecting the direct delivery of minimum basic needs to the poor. To correct this critical flaw, the Minimum Needs Programme (MNP) was formulated in the 5th Plan.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The Minimum Needs Programme (MNP) was introduced in 1974 during the Fifth Plan to provide essential social consumption goods and basic facilities.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →