निष्काम कर्म मठाचे उद्दिष्ट काय होते?
EN
What was the objective of the Nishkam Karma Math?
योग्य उत्तर: पर्याय १ (स्त्रियांची सेवा करणे)
स्पष्टीकरण:
•
महर्षी धोंडो केशव कर्वे यांनी ४ नोव्हेंबर १९१० रोजी 'निष्काम कर्म मठ' (Nishkam Karma Math) ची स्थापना केली.
•
उद्दिष्ट: निष्काम कर्म मठाचा मुख्य हेतू 'स्त्रियांची निस्वार्थ भावाने अविरत सेवा करणे' हा होता.
•
महर्षी कर्व्यांचे असे मानणे होते की समाजसेवेचे काम पगारी नोकरांऐवजी आत्मसमर्पण करणाऱ्या आणि निस्वार्थ (निष्काम) भावनेने कार्य करणाऱ्या प्रचारक-कार्यकर्त्यांकडून व्हावे.
•
मठातील सदस्यांना निष्काम बुद्धीने स्त्रियांच्या शिक्षणासाठी, अनाथ बालिकांच्या रक्षणासाठी आणि विधवांच्या पुनर्वसनासाठी आपले संपूर्ण जीवन अर्पण करण्याची शपथ घ्यावी लागत असे.
•
पुढे या मठातील कार्यकर्त्यांनी महिला विद्यापीठ आणि हिंगणे स्त्री शिक्षण संस्थेचा डोलारा समर्थपणे सांभाळला.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
निष्काम कर्म मठाचे ब्रीदवाक्य भगवद्गीतेतील 'कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन' या निष्काम कर्मयोगावर आधारित होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Service to women)
Explanation:
•
Maharshi Dhondo Keshav Karve founded the 'Nishkam Karma Math' (Monastery of Selfless Work) on 4 November 1910.
•
Objective: The paramount mission of the Math was the selfless, dedicated service of women.
•
Maharshi Karve believed that institutional work for women's upliftment must not depend on salaried employees, but on an ascetic cadre of committed life-workers (*Sevaks* and *Sevikas*) who renounced personal wealth and fame.
•
Members took solemn vows to dedicate their lives to female education, widow rehabilitation, and running the Hingne institutions without material remuneration.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The foundational ethos of Nishkam Karma Math was inspired by the Bhagavad Gita's doctrine of *Nishkama Karma* (action performed without craving for selfish rewards).