'राष्ट्रीय किशोर स्वास्थ्य कार्यक्रम, 2014' चा उद्देश काय होता? अ) किशोर वयीन तरुणापर्यंत पोहोचणे. ब) समुदाय पातळीवर समवयस्क द्वारे हस्तक्षेप करणे. क) सुविधा आधारित सेवामध्ये वाढ करून आधार देणे. ड) जीवन कौशल्य, सकस आहार, मानसिक आरोग्य, द्रव्य गैरवापर यावर भर. पर्यायी उत्तरे:
EN
What was the objective of the 'Rashtriya Kishor Swasthya Karyakram, 2014'?
a) Reach adolescent youth.
b) Community-level peer-led interventions.
c) Strengthen support through enhanced facility-based services.
d) Focus on life skills, balanced nutrition, mental health, and substance abuse.
Answer options:
राष्ट्रीय किशोर स्वास्थ्य कार्यक्रम (RKSK, 2014):
1.
केंद्रीय आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने 7 जानेवारी 2014 रोजी 'राष्ट्रीय किशोर स्वास्थ्य कार्यक्रम' (RKSK) सुरू केला.
2.
हा कार्यक्रम 10 ते 19 वयोगटातील 24 कोटींहून अधिक किशोरवयीन मुला-मुलींच्या सर्वांगीण विकासासाठी खालील धोरणांवर आधारित आहे:
•
किशोरवयीन तरुणांपर्यंत पोहोचणे (अ): शाळा, महाविद्यालये व शाळाबाह्य तरुणांपर्यंत पोहोच.
•
समवयस्कांद्वारे हस्तक्षेप (Peer Educators - 'साथिया' - ब): एकाच वयाच्या मित्रांमार्फत आरोग्य जनजागृती.
•
सुविधा आधारित सेवा (क): किशोर स्नेही आरोग्य क्लिनिक (Adolescent Friendly Health Clinics - AFHCs) बळकट करणे.
•
सहा प्रमुख प्राधान्य क्षेत्रे (ड): पोषण, लैंगिक व पुनरुत्पादक आरोग्य, मानसिक आरोग्य, दुखापती व हिंसाचार प्रतिबंध, अंमली पदार्थांचा गैरवापर आणि असंसर्गजन्य रोग.
म्हणून वरील सर्व विधाने या कार्यक्रमाचे उद्देश आहेत (पर्याय 4: अ, ब, क आणि ड).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
RKSK मधील 'साथिया' (Saathiya) ही समवयस्क मार्गदर्शक संकल्पना असून ती किशोरवयीन मुलांच्या शंकांचे निरसन करण्यात अत्यंत प्रभावी ठरली आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Rashtriya Kishor Swasthya Karyakram (RKSK, 2014):
1.
Launched on 7 January 2014 by the Ministry of Health and Family Welfare to address the health and development needs of adolescents aged 10-19 years.
2.
Core strategies include:
•
Universal reach across in-school and out-of-school adolescents (Statement a).
•
Community-based interventions led by Peer Educators ('Saathiya') (Statement b).
•
Strengthening facility-based services via Adolescent Friendly Health Clinics (AFHCs) (Statement c).
•
Addressing six critical strategic priorities: Nutrition, Sexual and Reproductive Health (SRH), Mental Health, Injuries and Violence, Substance Misuse, and Non-Communicable Diseases (NCDs) (Statement d).
Hence, all statements are genuine objectives (Option 4).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The peer-led component of RKSK operates through trained adolescent peer leaders designated as 'Saathiya'.