🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास PSI Mains 2017 MEDIUM

जेव्हा .........यांना नाशिकच्या कलेक्टर पेरी याने, ते धर्मशाळेसाठी काय करु शकतात असे विचारले तेव्हा त्यांनी पेरींना विंनती केली की ही धर्मशाळा गरीब लोकांसाठी आहे, येथे राहण्यासाठी त्यांच्या कडून एक पै देखिल भाडे घेतले जाणार नाही तेव्हा धर्मशाळेवरील कर रद्द करावा.

EN When Collector Perry of Nashik asked ......... what he could do for the Dharamshala, he requested Perry that since this Dharamshala was built for poor people and not a single pie would be charged from them to stay, the tax on the Dharamshala should be waived.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

गजानन महाराज

Gajanan Maharaj

गाडगेमहाराज

Gadge Maharaj

मंचरपुर सावरे गावचे पाटील

Patil of Savare village, Mancharpur

देवदत्त घाटे

Devdatta Ghate

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

नाशिकच्या कलेक्टर पेरी यांच्याशी संवाद साधून गरिबांच्या धर्मशाळेवरील कर रद्द करण्याची विनंती संत गाडगे महाराज (Gadge Maharaj) यांनी केली होती:

१. ऐतिहासिक प्रसंग: संत गाडगे महाराजांनी नाशिक, त्र्यंबकेश्वर, देहू, आळंदी आणि पंढरपूर येथे स्वतः श्रमदान करून आणि लोकवर्गणीतून गोरगरीब, वंचित आणि यात्रेकरूंसाठी भव्य धर्मशाळा उभारल्या होत्या.

२. कलेक्टर पेरी यांच्याशी संवाद: नाशिकचे तत्कालीन ब्रिटीश कलेक्टर मि. पेरी यांनी नाशिक येथील धर्मशाळेची पाहणी केली असता, त्यांनी महाराजांना विचारले की सरकार या धर्मशाळेसाठी काय मदत करू शकते?

३. गाडगेबाबांची निस्पृहता: गाडगे महाराजांनी उत्तर दिले: *"साहेब, ही धर्मशाळा कोणत्याही श्रीमंतासाठी नसून अत्यंत दरिद्री, भिकारी आणि पददलित लोकांसाठी आहे. त्यांच्याकडून राहण्यासाठी एक पै देखील भाडे घेतले जात नाही; म्हणून आपण या धर्मशाळेवर लावलेला नगरपालिकेचा कर रद्द करावा, हीच मोठी मदत ठरेल!"* कलेक्टर पेरी महाराजांच्या या निस्पृह समाजसेवेने अत्यंत प्रभावित झाले आणि त्यांनी कर रद्द केला.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• संत गाडगे महाराज (१८७६-१९५६): पूर्ण नाव डेबुजी झिंगराजी जानोरकर (जन्म: शेणगाव, जि. अमरावती).

• प्रबोधनाचे साधन: कीर्तन आणि 'गोपाला गोपाला देवकीनंदन गोपाला' हे भजन.

• धर्मशाळांची उभारणी: नाशिक, पंढरपूर, आळंदी, देहू.

• २० डिसेंबर १९५६ रोजी वलगाव (अमरावती) येथे त्यांचे निधन झाले.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

When British Collector Perry of Nashik visited the public Dharamshala and asked how he could assist, it was Sant Gadge Maharaj who requested the waiver of taxes because the dharamshala was purely for destitute pilgrims:

1. Selfless Public Works: Renowned saint-reformer Sant Gadge Maharaj (Debuji Zhingraji Janorkar) constructed massive pilgrim rest-houses (Dharamshalas), sanitation facilities, and animal shelters at Pandharpur, Alandi, Dehu, and Nashik using manual labour and public donations.

2. Dialogue with Collector Perry: Impressed by the grand dharamshala built at Nashik without government funds, British Collector Perry asked Maharaj what service the administration could render.

3. Maharaj's Response: Gadge Baba candidly replied: *"Sir, this shelter is built for the poorest of the poor who cannot pay a single pie. It charges no rent; therefore, if you truly wish to help, please exempt this dharamshala from municipal property taxes."* The Collector promptly sanctioned the tax exemption.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Sant Gadge Maharaj (1876–1956): Real name Debuji Zhingraji Janorkar (born in Shengaon, Amravati district).

• Preached cleanliness, education, and social equality through his rustic, satirical Kirtans.

• Established free dharamshalas and hostels at Nashik, Pandharpur, and Alandi.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) गजानन महाराज (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) गाडगेमहाराज (अचूक उत्तर): संबंधित अभ्यासक्रम, संदर्भ पुस्तके व आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार हा पर्याय पूर्णतः अचूक ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) मंचरपुर सावरे गावचे पाटील (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) देवदत्त घाटे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'गाडगेमहाराज' हे असून ते 'आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन