🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2023 CSAT Paper-II 2023 MEDIUM

कामाला जाण्यासाठी मी घर सोडले तेव्हा घड्याळ नेमकी 8 वाजून 27 मिनिटे ही वेळ दाखवत होते. घरी परतले तेव्हा तास व मिनिट काट्यांनी आपापल्या स्थानांत नेमकी अदलाबदल केली होती. दिसत असलेल्या नव्या वेळेला सर्वात जवळचा पर्याय निवडा.

EN When I left for work, the watch was showing a time 8 hrs and 27 minutes exactly. The position of the hour hand and minute hand of this watch is exactly interchanged when I was back home. Select the option that is closest to new time displayed.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
सहाला नेमकी 38 मिनिटे आहेत
Exactly 33 minutes to six
B
सहाला 17.75 मिनिटे आहेत
17.75 minutes to six
C
सहाला 27 मिनिटे आहेत
27 minutes to six
D
सहा वाजून 27 मिनिटे झाली आहेत
27 minutes past six
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय २ (सहाला 17.75 मिनिटे आहेत) आहे.

### सविस्तर स्पष्टीकरण:

घड्याळातील काट्यांचे कोनीय स्थान (Angular positions):

१. सकाळी ८:२७ वाजता काट्यांचे कोन (१२ च्या काट्यापासून):
• मिनिट काटा: २७ मिनिटे $\times 6^\circ/\text{min} = 162^\circ$.
• तास काटा: ८ तास $+ 27$ मिनिटे:
$$8 \times 30^\circ + 27 \times 0.5^\circ = 240^\circ + 13.5^\circ = 253.5^\circ$$
२. परत आल्यावर काट्यांची अदलाबदल (Interchanged positions):
• नवा मिनिट काटा पूर्वीच्या तास काट्याच्या जागी म्हणजेच $253.5^\circ$ वर आला.
$$\text{नवे मिनिट} = \frac{253.5^\circ}{6^\circ/\text{min}} = 42.25 \text{ मिनिटे}$$
• नवा तास काटा पूर्वीच्या मिनिट काट्याच्या जागी म्हणजेच $162^\circ$ वर आला.
$$\text{नवे तास} = \frac{162^\circ}{30^\circ} = 5.4 \text{ तास} \quad (\text{म्हणजेच ५ वाजून काही मिनिटे})$$
३. नव्या वेळेचे विश्लेषण:
• नवीन वेळ = ५ वाजून ४२.२५ मिनिटे ($5:42.25$).
• ६ वाजण्यासाठी शिल्लक वेळ:
$$60 - 42.25 = 17.75 \text{ मिनिटे}$$
• म्हणजेच वेळ 'सहाला १७.७५ मिनिटे बाकी' (17.75 minutes to six) ही आहे.

म्हणून अचूक उत्तर पर्याय २ आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

मिनिट काट्याचा कोन $253.5^\circ / 6 = 42.25$ मिनिटे. ६ वाजायला शिल्लक वेळ = $60 - 42.25 = 17.75$ मिनिटे (सहाला १७.७५ मिनिटे कमी). अचूक गणितीय सूत्रामुळे उत्तर स्पष्ट मिळते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option 2 (17.75 minutes to six).

### Detailed Point-by-Point Analysis:

Let us calculate the exact angular positions at $8:27$:

1. Angular Positions at 8:27 (measured clockwise from 12:00):
• Minute hand:
$$\theta_m = 27 \times 6^\circ = 162^\circ$$
• Hour hand:
$$\theta_h = (8 \times 30^\circ) + (27 \times 0.5^\circ) = 240^\circ + 13.5^\circ = 253.5^\circ$$
2. When Hands are Interchanged:
• The new minute hand is at $253.5^\circ$:
$$\text{New minutes} = \frac{253.5^\circ}{6^\circ/\text{min}} = 42.25 \text{ minutes}$$
• The new hour hand is at $162^\circ$:
$$\text{New hour angle} = \frac{162^\circ}{30^\circ} = 5.4 \implies \text{Hour } 5$$
3. Interpreting the New Time:
• The new time reading is 5 hours and 42.25 minutes ($5:42.25$).
• Calculating the minutes remaining until 6:00:
$$60 - 42.25 = 17.75 \text{ minutes to 6:00}$$

Hence, the exact corresponding choice is 17.75 minutes to six (Option 2).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Interchanged minute hand angle = $253.5^\circ$. Minute reading = $253.5 / 6 = 42.25$ min past 5. Time remaining to 6:00 is $60 - 42.25 = 17.75$ minutes to six.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) सहाला नेमकी 38 मिनिटे आहेत (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) सहाला 17.75 मिनिटे आहेत (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **पर्याय २ (सहाला 17.75 मिनिटे आहेत)** आहे.
⚠️ पर्याय (3) सहाला 27 मिनिटे आहेत (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) सहा वाजून 27 मिनिटे झाली आहेत (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →