इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Rajyaseva Mains 2016 MEDIUM

16 डिसेंबर 1971 रोजी दुपारी 4.30 वाजता पाकिस्तानने आपली शस्त्रास्त्रे खाली ठेवली त्यावेळी भारत व पाकिस्तानचे लष्करी अधिकारी कोण होते?

EN When Pakistan surrendered its arms on 16 December 1971 at 4:30 PM, who were the military commanders representing India and Pakistan?
A
मानेकशॉ - नियाझी Manekshaw - Niazi
✓
अरोरा - नियाझी Aurora - Niazi
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
अरोरा - अयूबखान Aurora - Ayub Khan
D
अयूबखान - मानेकशॉ Ayub Khan - Manekshaw
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

१६ डिसेंबर १९७१ रोजी दुपारी ४:३० वाजता ढाका येथे पाकिस्तानने भारतीय सैन्यासमोर बिनशर्त शरणागती पत्करली, त्या वेळी भारताचे आणि पाकिस्तानचे लष्करी अधिकारी अनुक्रमे लेफ्टनंट जनरल जगजितसिंग अरोरा (Lt. Gen. J. S. Aurora) आणि लेफ्टनंट जनरल ए. ए. के. नियाझी (Lt. Gen. A. A. K. Niazi) हे होते:

१. ऐतिहासिक शरणागती: ढाका येथील रेसकोर्स मैदानावर (सध्याचे सुहरावर्दी उद्यान) १६ डिसेंबर १९७१ रोजी दुपारी ४:३१ वाजता शरणागतीच्या दस्तऐवजावर (Instrument of Surrender) स्वाक्षरी झाली.
२. अधिकारी:
• भारतीय सैन्य (आणि मित्र वाहिनी): लेफ्टनंट जनरल जगजितसिंग अरोरा (GOC-in-C, ईस्टर्न कमांड).
• पाकिस्तानी सैन्य: लेफ्टनंट जनरल अमीर अब्दुल्ला खान नियाझी (कमांडर, ईस्टर्न कमांड, पाकिस्तान).
३. जागतिक विक्रम: दुसऱ्या महायुद्धानंतरची ही जगातील सर्वात मोठी लष्करी शरणागती होती, ज्यामध्ये ९३,००० पाकिस्तानी सैनिक आणि अधिकाऱ्यांनी शस्त्रे खाली ठेवली.
४. या विजयामुळे स्वतंत्र 'बांग्लादेश' राष्ट्राची निर्मिती झाली आणि भारताचे लष्करप्रमुख जनरल सॅम माणेकशॉ यांच्या नेतृत्वाखाली हा विजय संपादन झाला.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• १६ डिसेंबर हा दिवस भारतात 'विजय दिवस' (Vijay Diwas) म्हणून साजरा केला जातो.
• शरणागतीच्या करारावर स्वाक्षरी करणारे: लेफ्टनंट जनरल जगजितसिंग अरोरा (भारत) आणि लेफ्टनंट जनरल ए. ए. के. नियाझी (पाकिस्तान).
• एकूण युद्धकैदी: सुमारे ९३,००० पाकिस्तानी सैन्य.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

On 16 December 1971 at 4:30 PM in Dacca (Dhaka), when the Pakistani armed forces unconditionally surrendered, the military commanders representing India and Pakistan were Lt. Gen. Jagjit Singh Aurora and Lt. Gen. A. A. K. Niazi, respectively:

1. The Historic Surrender: The Instrument of Surrender was signed at 4:31 PM at the Dacca Race Course (now Suhrawardy Udyan) on 16 December 1971.
2. Commanders Present:
• India (and Mukti Bahini): Lieutenant General Jagjit Singh Aurora, General Officer Commanding-in-Chief (GOC-in-C) of India's Eastern Command.
• Pakistan: Lieutenant General A. A. K. Niazi, Commander of Pakistan Eastern Command.
3. Historic Significance: This marked the largest military surrender of personnel since World War II, with approx. 93,000 Pakistani soldiers and officers laying down their arms.
4. This decisive triumph culminated in the birth of the sovereign nation of Bangladesh under the overarching military leadership of COAS General Sam Manekshaw.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• 16 December is celebrated annually as 'Vijay Diwas' across India.
• Signatories to the 1971 Instrument of Surrender: Lt. Gen. J.S. Aurora (India) and Lt. Gen. A.A.K. Niazi (Pakistan).
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →