जेव्हा एखाद्या अर्थव्यवस्थेचे राष्ट्रीय उत्पन्न हे वस्तू व सेवांच्या निर्मितीसाठी लागणाऱ्या उत्पादन घटकांच्या मोबदल्यांवर (Input costs / आदान खर्च) आधारित मोजले जाते, तेव्हा त्या मूल्याला काय म्हणतात?
EN
When the national income of an economy is calculated strictly on the basis of input production costs (payments made to factors of production), it is known as National Income at _______________.
योग्य उत्तर पर्याय (2) म्हणजेच 'घटक किमतीला मोजलेले (At Factor Cost)' हे आहे.
विश्लेषण:
•
घटक किंमत (Factor Cost - FC): उत्पादन प्रक्रियेत प्रत्यक्ष सहभागी असलेल्या चार मूलभूत घटकांना (भूमी, श्रम, भांडवल आणि संयोजक) जे मोबदले दिले जातात (खंड/भाडे + मजुरी/वेतन + व्याज + नफा), त्या सर्व आदान खर्चाची (Input costs) बेरीज म्हणजे 'घटक किंमत' होय.
•
यात सरकारचे कोणतेही अप्रत्यक्ष कर जोडलेले नसतात आणि अनुदाने वजा केलेली नसतात.
•
याउलट:
•
बाजार किंमत (Market Price): घटक किमतीत निव्वळ अप्रत्यक्ष कर जोडल्यावर मिळते.
•
मूलभूत किंमत (Basic Price): घटक किमतीत निव्वळ उत्पादन कर (Production taxes less production subsidies) जोडल्यावर मिळते.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (1) मूलभूत किंमत ही उत्पादन कर जोडल्यानंतर येते.
•
पर्याय (3) व (4) हे अर्थशास्त्रात राष्ट्रीय उत्पन्नाचे अधिकृत वर्गीकरण नाहीत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतात जानेवारी २०१५ पूर्वी राष्ट्रीय उत्पन्नाचे अधिकृत आकडे प्रामुख्याने 'घटक किमतीवर' (GDP at Factor Cost) प्रसिद्ध केले जात होते, जे नंतर बदलून आंतरराष्ट्रीय प्रथेप्रमाणे GDP at Market Price केले गेले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2), i.e., 'Factor Cost'.
Analysis:
•
Factor Cost (FC): Measures the aggregate economic remuneration disbursed to the primary factors of production (land, labor, capital, enterprise) in the form of rent, wages, interest, and profits.
•
It represents pure factor cost of production before the distortionary impact of state taxation or subsidies.
•
Distinct Categories:
•
Market Price: Factory gate factor cost augmented by Net Indirect Taxes.
•
Basic Price: Factor cost plus net production taxes (taxes on land revenue, stamp duty minus subsidies on inputs).
Distractor Analysis:
•
Option (1) Basic price is an intermediate valuation between FC and MP.
•
Options (3) and (4) are non-standard fiscal terminology.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Prior to the 2015 methodology overhaul, India officially published headline growth at Factor Cost ($GDP_{FC}$); post-2015, headline GDP conforms to Market Prices.