जेव्हा न्युक्लिऑनचे भ्रमण समांतर असते, तेव्हा अणुकेंद्रीय बलाचे वर्तन कसे असते ?
EN
When the orbits of the nucleons are parallel, how does the nuclear force behave?
योग्य उत्तर पर्याय 1 (बल अधिक मजबूत करते - Strengthens the force) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
अणुकेंद्रीय बलाचे चक्रण-अवलंबित्व (Spin-Dependence of Nuclear Force):
•
अणुकेंद्रकामध्ये प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन (न्युक्लिऑन्स) यांना एकत्र बांधून ठेवणारे प्रबल अणुकेंद्रीय बल (Strong Nuclear Force) हे न्युक्लिऑनच्या चक्रणावर (Spin / भ्रमण दिशेवर) अवलंबून असते.
•
जेव्हा दोन न्युक्लिऑन्सचे चक्रण/भ्रमण समांतर (Parallel Spins - त्रिक अवस्था / Triplet State, $S=1$) असते, तेव्हा त्यांच्यामधील अणुकेंद्रीय आकर्षण बल अधिक मजबूत (Stronger) असते.
•
याउलट, जेव्हा त्यांचे चक्रण प्रति-समांतर (Antiparallel Spins - एकक अवस्था / Singlet State, $S=0$) असते, तेव्हा अणुकेंद्रीय बल तुलनेने कमकुवत असते.
•
याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे ड्युटेरॉन केंद्रक (${}_1^2\text{H}$): ड्युटेरॉन केवळ समांतर चक्रण ($S=1$) अवस्थेतच स्थिर अस्तित्त्वात राहतो; प्रति-समांतर चक्रण अवस्थेत तो अस्तित्त्वात राहू शकत नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
अणुकेंद्रीय बल हे निसर्गातील सर्वात शक्तिशाली मूलभूत बल आहे (ते गुरुत्वाकर्षण बलापेक्षा $10^{38}$ पटीने जास्त बलवान असते).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 1 (Strengthens the force).
Explanation:
•
Spin-Dependent Character of the Strong Nuclear Force:
•
The fundamental nuclear force binding nucleons (protons and neutrons) inside the atomic nucleus is inherently spin-dependent.
•
Quantum mechanics demonstrates that when the intrinsic spins of two interacting nucleons are parallel (the spin-triplet state, total spin $S=1$), the nuclear attractive interaction is substantially stronger than when their spins are antiparallel (the spin-singlet state, $S=0$).
•
A definitive empirical proof is the deuteron (${}_1^2\text{H}$) ground state: a bound proton-neutron system exists strictly in the spin-triplet ($S=1$) state; no bound singlet deuteron exists in nature.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Strong Nuclear Force is the most powerful fundamental force in nature, exhibiting charge independence, short range ($\sim 1\text{ fm}$), and spin dependence.