भारतात औद्योगिक विकासासाठी उद्योग (विकास व नियमन) कायदा कधी करण्यात आला?
EN
When was the Industries (Development and Regulation) Act enacted for industrial development in India?
उद्योग (विकास व नियमन) कायदा (IDRA):
१.
पार्श्वभूमी व संमती:
•
१९४८ च्या पहिल्या औद्योगिक धोरणाची अंमलबजावणी करण्यासाठी आणि देशातील औद्योगिक विकासाचे सुनियोजित नियमन करण्यासाठी संसदेने १९५१ मध्ये 'उद्योग (विकास व नियमन) कायदा' (Industries Development and Regulation Act - IDRA, 1951) संमत केला.
•
हा कायदा ८ मे १९५२ पासून प्रत्यक्षात लागू झाला.
२.
उद्दिष्टे:
•
नियोजित प्राधान्यक्रमानुसार औद्योगिक गुंतवणुकीचे दिशानिर्देशन करणे.
•
उद्योगांची नोंदणी आणि नवीन उद्योग सुरू करण्यासाठी किंवा विस्तारासाठी 'औद्योगिक परवाना' (Industrial Licensing) पद्धत लागू करणे.
•
प्रादेशिक असमतोल दूर करणे.
म्हणून अचूक उत्तर पर्याय (२) १९५१ आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
उद्योग (विकास व नियमन) कायदा (IDRA) १९५१ मध्ये संमत झाला (लागू: १९५२). या कायद्यान्वये भारतात 'लायसन्स राज' (औद्योगिक परवाना पद्धत) सुरू झाली होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Industries (Development and Regulation) Act, 1951 (IDRA):
1.
Legislative Background:
•
Enacted by the Parliament in 1951 to operationalize the tenets of the Industrial Policy Statement of 1948 and establish regulatory instruments for planned industrial development.
•
IDRA came into force on 8 May 1952.
2.
Key Functions:
•
Introduced compulsory registration and statutory industrial licensing for scheduled industries, regulating capacity creation, location, and expansion (inaugurating the 'License Raj').
•
Empowered the central government to take over the management of mismanaged industrial undertakings.
Hence, the correct answer is Option (2) 1951.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Industries (Development and Regulation) Act was passed in 1951 (effective May 1952), providing the statutory backbone for industrial licensing in India.