चिल्का सरोवर कोठे वसलेले आहे?
EN
Where is Chilka Lake is situated?
उत्तर: महानदी व गोदावरी नद्यांच्या त्रिभुज प्रदेशांच्या दरम्यान (पर्याय 4)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
चिल्का सरोवर (Chilika Lake):
•
चिल्का सरोवर हे ओडिशा राज्याच्या पूर्व किनारपट्टीवर (पुरी, खुर्दा व गंजम जिल्ह्यांत) दया नदीच्या मुखाशी वसलेले खाऱ्या पाण्याचे सरोवर (लॅगून - Lagoon) आहे.
•
भौगोलिकदृष्ट्या हे सरोवर उत्तरेकडील महानदी नदीचा त्रिभुज प्रदेश (ओडिशा) आणि दक्षिणेकडील गोदावरी नदीचा त्रिभुज प्रदेश (आंध्र प्रदेश) यांच्या दरम्यान पसरलेले आहे.
•
महत्त्वपूर्ण वैशिष्ट्ये:
•
हे भारतातील व आशियातील सर्वात मोठे खाऱ्या पाण्याचे सरोवर (Brackish Water Lagoon) आहे, आणि न्यू कॅलेडोनियानंतर जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात मोठे सरोवर आहे (क्षेत्रफळ: 1,100 चौ.कि.मी. पेक्षा जास्त).
•
रामसर पाणथळ स्थळ: 1981 मध्ये 'रामसर करारा' (Ramsar Convention) अंतर्गत आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाचे पाणथळ स्थळ म्हणून नियुक्त होणारे हे भारतातील पहिले पाणथळ स्थळ होते (केवलादेव राष्ट्रीय उद्यानासह).
•
हे हिवाळ्यात भारतीय उपखंडातील स्थलांतरित पक्ष्यांचे सर्वात मोठे आश्रयस्थान आहे.
•
येथे दुर्मीळ इरावती डॉल्फिन (Irrawaddy Dolphins) आढळतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
चिल्का हे आशियातील सर्वात मोठे खाऱ्या पाण्याचे सरोवर असून ते ओडिशामध्ये 'महानदी आणि गोदावरी' यांच्या त्रिभुज प्रदेशांच्या दरम्यान पूर्व किनारपट्टीवर वसलेले आहे. 1981 मध्ये हे भारतातील पहिले रामसर पाणथळ स्थळ घोषित करण्यात आले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Between the delta of river Mahanadi and Godavari (Option 4)
Key Points:
•
Chilika Lake:
•
Situated along the eastern coast in the state of Odisha (covering Puri, Khurdha, and Ganjam districts) at the mouth of the Daya River.
•
Geographically positioned between the Mahanadi river delta to the north (in Odisha) and the Godavari river delta to the south (in Andhra Pradesh).
•
Key Ecological Highlights:
•
It is Asia's largest brackish water lagoon and the second largest in the world after the New Caledonian barrier reef (spanning over 1,100 sq. km).
•
Ramsar Site: In 1981, Chilika Lake was designated as the first Indian wetland of international importance under the Ramsar Convention (along with Keoladeo National Park).
•
It is the largest wintering ground for migratory waterfowl on the Indian subcontinent.
•
Known for sheltering a thriving population of the endangered Irrawaddy dolphins.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Chilika Lake in Odisha is Asia's largest brackish water lagoon, situated along the east coast between the deltas of the Mahanadi and Godavari rivers. In 1981, it became India's first designated Ramsar wetland.