🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Maharashtra Zilla Parishad Bharti (ZP) 2024 MEDIUM

ग्रामीण विकासासाठी कोणते क्षेत्र स्वयं-सहायता गटांना मदत करते?

EN Which area supports self-help groups in rural development ?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
कुटीर उद्योगांचा विकास
Development of cottage industries
B
महिला सक्षमीकरण
Women empowerment
C
आरोग्य आणि काळजी
Health and care
D
वरील सर्व
all of the above
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: पर्याय 4 (वरील सर्व)

स्पष्टीकरण:

वरील सर्व बरोबर उत्तर आहे

मुख्य मुद्दे

बचत गट (SHG) ही लोकांची एक अनौपचारिक संघटना आहे जे त्यांच्या राहणीमानात सुधारणा करण्याचे मार्ग शोधण्यासाठी एकत्र येणे निवडतात.

बचत गट ही एक आर्थिक मध्यस्थ समिती असते ज्यामध्ये साधारणपणे 18 ते 40 वयोगटातील 10 ते 25 स्थानिक महिला असतात.

बहुतांश स्वयं-मदत गट भारतात आहेत, जरी ते इतर देशांमध्ये, विशेषतः दक्षिण आशिया आणि आग्नेय आशियामध्ये आढळू शकतात.

SHG हा सामान्यत: रोजंदारीवर काम करणाऱ्या लोकांचा एक गट असतो जे एक सैल गट किंवा संघ बनवतात.

सूक्ष्म कर्ज वितरणासाठी अनेक बचत गट बँकांशी जोडलेले आहेत.

स्वयं-मदत गट अशा गैर-सरकारी संस्थांद्वारे (एनजीओ) सुरू केले जातात ज्यांचा सामान्यतः व्यापक दारिद्र्यविरोधी अजेंडा असतो.

भारत सरकारने 1999 मध्ये SHGs च्या निर्मिती आणि कौशल्याद्वारे ग्रामीण भागात स्वयंरोजगाराला चालना देण्यासाठी स्वर्ण जयंती ग्राम स्वरोजगार योजना सुरू केली.

कुटीर उद्योगाचा विकास, महिला सक्षमीकरण आणि आरोग्य सेवा हे सर्व बचत गटांना मदत करतात ज्यामुळे ग्रामीण विकास होतो. लघुउद्योगांच्या अंमलबजावणीत बचत गट प्रभावी भूमिका बजावतात.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्राच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये सह्याद्री पर्वतातील प्रमुख शिखरे (कळसूबाई १६४६ मी, साल्हेर १५६७ मी, महाबळेश्वर, हरिश्चंद्रगड) आणि प्रमुख घाटरस्ते (थळघाट, बोरघाट, कुंभार्ली, फोंडा) यांवर प्रश्न नेहमी विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Option 4 (all of the above)

Explanation:

Key Points

Self Help Group(SHG)

It is an informal association of people who choose to come together to find ways to improve their living conditions.

A Self Help Group is a financial intermediary committee usually composed of 10 to 25 local women between the ages of 18 and 40.

Most Self-Help Groups are in India, though they can be found in other countries, especially in South Asia and Southeast Asia.

SHG is generally a group of people who work on daily wages who form a loose grouping or union.

Many SHGs are linked with banks for the delivery of micro-credit.

Self-Help Groups are started by non-governmental organizations(NGOs) that generally have broad anti-poverty agendas.

The Government of India launched Swarn Jayanti Gram Swarozgar Yojana to promote self-employment in rural areas through the formation and skilling of SHGs in 1999.

The Development of the Cottage Industry, Women Empowerment, and Health Care all support the Self Help Group leading to Rural Development. Self-help groups play an effective role in the implementation of small-scale industries.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: In Maharashtra's physiography, the principal peaks of the Sahyadri range (Kalsubai 1646m, Salher 1567m, Mahabaleshwar) and major mountain passes (Thal Ghat, Bhor Ghat, Kumbharli Ghat) are regularly tested.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) कुटीर उद्योगांचा विकास (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) महिला सक्षमीकरण (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) आरोग्य आणि काळजी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) वरील सर्व (अचूक उत्तर): उत्तर:** पर्याय 4 (वरील सर्व)
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारताचा भूगोल' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: महाराष्ट्र भूगोल व पर्यावरण सराव चाचणी #१ (नद्या, धरणे व प्राकृतिक रचना)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारताचा भूगोल

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा भूगोल' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'भारताचा भूगोल' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयातील 'भारताचा भूगोल' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'भारताचा भूगोल' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →