ग्रामीण विकासासाठी कोणते क्षेत्र स्वयं-सहायता गटांना मदत करते?
उत्तर: वरील सर्व (all of the above)
उत्तर: वरील सर्व (all of the above)
उत्तर: पर्याय 4 (वरील सर्व)
स्पष्टीकरण:
वरील सर्व बरोबर उत्तर आहे
मुख्य मुद्दे
बचत गट (SHG) ही लोकांची एक अनौपचारिक संघटना आहे जे त्यांच्या राहणीमानात सुधारणा करण्याचे मार्ग शोधण्यासाठी एकत्र येणे निवडतात.
बचत गट ही एक आर्थिक मध्यस्थ समिती असते ज्यामध्ये साधारणपणे 18 ते 40 वयोगटातील 10 ते 25 स्थानिक महिला असतात.
बहुतांश स्वयं-मदत गट भारतात आहेत, जरी ते इतर देशांमध्ये, विशेषतः दक्षिण आशिया आणि आग्नेय आशियामध्ये आढळू शकतात.
SHG हा सामान्यत: रोजंदारीवर काम करणाऱ्या लोकांचा एक गट असतो जे एक सैल गट किंवा संघ बनवतात.
सूक्ष्म कर्ज वितरणासाठी अनेक बचत गट बँकांशी जोडलेले आहेत.
स्वयं-मदत गट अशा गैर-सरकारी संस्थांद्वारे (एनजीओ) सुरू केले जातात ज्यांचा सामान्यतः व्यापक दारिद्र्यविरोधी अजेंडा असतो.
भारत सरकारने 1999 मध्ये SHGs च्या निर्मिती आणि कौशल्याद्वारे ग्रामीण भागात स्वयंरोजगाराला चालना देण्यासाठी स्वर्ण जयंती ग्राम स्वरोजगार योजना सुरू केली.
कुटीर उद्योगाचा विकास, महिला सक्षमीकरण आणि आरोग्य सेवा हे सर्व बचत गटांना मदत करतात ज्यामुळे ग्रामीण विकास होतो. लघुउद्योगांच्या अंमलबजावणीत बचत गट प्रभावी भूमिका बजावतात.
📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्राच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये सह्याद्री पर्वतातील प्रमुख शिखरे (कळसूबाई १६४६ मी, साल्हेर १५६७ मी, महाबळेश्वर, हरिश्चंद्रगड) आणि प्रमुख घाटरस्ते (थळघाट, बोरघाट, कुंभार्ली, फोंडा) यांवर प्रश्न नेहमी विचारले जातात.
Answer: Option 4 (all of the above)
Explanation:
Key Points
Self Help Group(SHG)
It is an informal association of people who choose to come together to find ways to improve their living conditions.
A Self Help Group is a financial intermediary committee usually composed of 10 to 25 local women between the ages of 18 and 40.
Most Self-Help Groups are in India, though they can be found in other countries, especially in South Asia and Southeast Asia.
SHG is generally a group of people who work on daily wages who form a loose grouping or union.
Many SHGs are linked with banks for the delivery of micro-credit.
Self-Help Groups are started by non-governmental organizations(NGOs) that generally have broad anti-poverty agendas.
The Government of India launched Swarn Jayanti Gram Swarozgar Yojana to promote self-employment in rural areas through the formation and skilling of SHGs in 1999.
The Development of the Cottage Industry, Women Empowerment, and Health Care all support the Self Help Group leading to Rural Development. Self-help groups play an effective role in the implementation of small-scale industries.
📌 MPSC Exam Tip: In Maharashtra's physiography, the principal peaks of the Sahyadri range (Kalsubai 1646m, Salher 1567m, Mahabaleshwar) and major mountain passes (Thal Ghat, Bhor Ghat, Kumbharli Ghat) are regularly tested.
'भारताचा भूगोल' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा भूगोल' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'भारताचा भूगोल' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.