🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Maharashtra Police Constable (Mumbai) Official Paper (Held On: 17 May, 2017) 2017 MEDIUM

भारतात "बँकांची बँक" म्हणून कोणती बँक ओळखली जाते ?

EN Which bank is known as "Bank of Banks" in India?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

नाबार्ड( NABARD )

NABARD

SBI

राज्य मध्यवर्ती सहकारी बँक

State Central Cooperative Bank

RBI

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (4) [RBI]

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर RBI हे आहे.

📌 Key Points

• 1935 मध्ये भारतीय रिझर्व बँक ही बँकांची बँक म्हणून स्थापन करण्यात आली कारण ती वित्त मंत्रालयाच्या अखत्यारीत असलेली मध्यवर्ती बँक आहे.

• ही भारतातील बँकिंग प्रणालीचे नियमन आणि राष्ट्रीय चलन जारी करणे आणि पुरवठा यासाठी जबाबदार आहे.

• भारतीय रिझर्व बँक अधिनियम, 1934 नुसार RBI ची स्थापना केली गेली.

• RBI च्या पॅनेलमध्ये 21 सदस्य (केंद्रीय संचालक मंडळ) असतात - गव्हर्नर,उप-गव्हर्नर (4), अर्थ मंत्रालयाचे प्रतिनिधी (2), सरकारद्वारे नामनिर्देशित संचालक (10), संचालक (4) मुंबई, कोलकाता, चेन्नई आणि दिल्ली मंडळांचे प्रतिनिधी.

• 1 जानेवारी, 1949 रोजी RBI चे राष्ट्रीयकरण करण्यात आले.

• आशियाई क्लियरिंग युनियन आणि आर्थिक समावेशासाठी आघाडीचे सदस्य

• विद्यमान गव्हर्नर - शक्तीकांत दास

• RBI ची कार्ये -

• आर्थिक पर्यवेक्षण

• नियामक आणि पर्यवेक्षक - वित्तीय प्रणाली, पेमेंट आणि सेटलमेंट सिस्टम

• बँकर आणि सरकारची कर्ज व्यवस्थापक

• विदेशी विनिमय व्यवस्थापन

• चलन जारी करणे आणि बनावट चलन तपासणी

• सरकारी सेक्युरिटीजसाठी केंद्रीय सेक्युरिटीज डिपोजीटारी

📌

Important Points

नाबार्ड(NABARD) – कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी राष्ट्रीय बँक

• ग्रामीण भारतातील कृषी आणि आर्थिक कार्यात सर्व पत कार्यांसाठी जबाबदार

• निर्मिती - 1982, मुख्यालय - मुंबई

SBI - भारतीय स्टेट बँक

• भारतीय बहुराष्ट्रीय आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील बँक

• रचना - 1982, मुख्यालय - मुंबई, टॅगलाइन - द नेशन्स बँक्स ऑन अस

• पूर्वी - इम्पेरियल बँक ऑफ इंडिया

⚠️

Mistake Points

• RBI ला ‘मिंट स्ट्रीट’ असेही संबोधले जाते.

• 1 रुपयाची नोट भारत सरकारतर्फे जारी केली गेली. म्हणूनच त्या नोटेवर वित्त सचिवांची स्वाक्षरी असते आणि अन्य सर्व नोटांवर RBI च्या गव्हर्नरची स्वाक्षरी असते.

[तपशीलवार रचना / आकृती विश्लेषण खालीलप्रमाणे]

(RBI च्या 75 व्या वर्धापन दिनानिमित्त 2010 मध्ये प्रसिद्ध केलेला स्टँम्प)

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय 1: 'नाबार्ड( NABARD )' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 2: 'SBI' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 3: 'राज्य मध्यवर्ती सहकारी बँक' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 4 (अचूक उत्तर): 'RBI' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: पोलीस भरती सामान्य ज्ञानात महाराष्ट्राचा इतिहास, समाजसुधारक, चालू घडामोडी आणि भारतीय राज्यघटनेतील मूलभूत हक्क या घटकांवर भर द्या.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) [RBI]

Explanation:

The correct answer is RBI.

📌 Key Points

• The Reserve bank of India established in 1935 is the Bank of Banks as it is India’s Central bank under the Ministry of Finance.

• It is responsible for the regulation of the banking system in India and the issue and supply of the national currency.

• It was set up in accordance with the Reserve Bank of India Act, 1934.

• The panel of RBI consists of 21 members (central board of directors) – Governor, Deputy Governor (4), Finance Ministry Representatives (2), Government nominated Directors (10), Directors (4) representing boards for Mumbai, Kolkata, Chennai, and Delhi.

• It was nationalized on Jan 1, 1949.

• Member of Asian Clearing Union and Alliance for Financial Inclusion

• Present Governor – Shaktikanta Das

• Functions of RBI –

• Financial Supervision

• Regulator and Supervisor – Financial System, Payment and Settlement System

• Banker and Debt Manager to the Government

• Foreign Exchange management

• Issue of Currency and Fake currency detection

• Central Securities Depository for Government Securities

📌 Important Points

NABARD – National Bank for Agricultural and Rural Development

• Responsible for all credit operations in agriculture and economic activities in rural India

• Formation – 1982, HQ – Mumbai

SBI – State Bank of India

• Indian multinational and Public Sector bank

• Formation – 1955, HQ – Mumbai, Tagline – The Nation Banks on Us

• Formerly – Imperial Bank of India

⚠️ Mistake Points

• RBI is also referred to as ‘Mint Street’.

• Rs. 1 note is issued by the Government of India that’s why it bears the sign of Finance Secretary unlike all other denomination notes have the sign of the Governor of RBI.

[Detailed Structure / Figure Analysis Below]

(Stamp released in 2010 to mark the 75th anniversary of RBI)

Distractor Analysis:

• Option 1: 'NABARD' is incorrect in this context.

• Option 2: 'SBI' is incorrect in this context.

• Option 3: 'State Central Cooperative Bank' is incorrect in this context.

• Option 4 (Correct Answer): 'RBI' is the correct response according to official examination criteria.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 Police Bharti Exam Tip: In Police Bharti General Knowledge, focus on Maharashtra history, social reformers, current affairs, and Fundamental Rights under the Indian Constitution.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) नाबार्ड( NABARD ) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) SBI (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) राज्य मध्यवर्ती सहकारी बँक (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) RBI (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (4) [RBI]**[/gold]

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)

quiz 100 प्रश्न timer 90 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'RBI' हे असून ते 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

भारतात "बँकांची बँक" म्हणून कोणती बँक ओळखली जाते ?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन