मोठ्या बँकिंग प्रणाली, भारतीय रेल्वे आरक्षण केंद्र आणि विमा कंपन्यांमध्ये एकाच वेळी हजारो वापरकर्त्यांचे व्यवहार (Transactions) सुरक्षितपणे व अखंड हाताळण्यासाठी खालीलपैकी कोणते संगणक वापरले जातात?
EN
Which category of computers is deployed in large-scale core banking networks, national railway ticketing systems, and airline reservations to handle thousands of concurrent online transactions securely?
योग्य उत्तर पर्याय (३) मेनफ्रेम संगणक (Mainframe Computers) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
मेनफ्रेम संगणक (Mainframe Computers):
•
हे अवाढव्य आकारमान आणि प्रचंड डेटा प्रक्रिया क्षमता असलेले व्यावसायिक संगणक असतात.
•
वैशिष्ट्ये:
१.
हे संगणक OLTP (Online Transaction Processing) साठी विशेष बनवलेले असतात.
२.
हे एकाच वेळी लाखो वापरकर्त्यांचे व्यवहार (Transactions) आणि क्वेरीज विनाव्यत्यय हाताळू शकतात.
३.
प्रचंड विश्वासार्हता (Reliability), उपलब्धता (Availability) आणि अखंड सेवा (24x7x365 कार्यक्षमता).
•
प्रमुख उपयोग: बँकांचे केंद्रीय सर्व्हर (Core Banking), रेल्वे आरक्षण यंत्रणा (IRCTC बॅकएंड), एअरलाइन्स, सरकारी जनगणनेचा डेटा.
•
प्रमुख उदाहरण: IBM zSeries (z16).
इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):
•
पर्याय १ (Minicomputer): मध्यम आकाराच्या संस्थांमध्ये मर्यादित वापरकर्त्यांसाठी वापरले जातात.
•
पर्याय २ (Microcomputer): एका वेळी एका व्यक्तीच्या वापरासाठी असणारे वैयक्तिक संगणक (PC, Laptop).
•
पर्याय ४ (Supercomputer): हे वैज्ञानिक आकडेमोड, हवामानाचा अंदाज व सिम्युलेशनसाठी वापरले जातात; व्यावसायिक बँकिंग व्यवहारांसाठी नव्हे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
सुपर कॉम्प्युटर विरुद्ध मेनफ्रेम फरक:
•
सुपर कॉम्प्युटर: एकाच अतिजटिल वैज्ञानिक समस्येवर प्रचंड गतीने गणना करतो (Floating-point calculation).
•
मेनफ्रेम कॉम्प्युटर: लाखो साध्या व्यवहारांना एकाच वेळी समांतर हाताळतो (High-throughput I/O Transaction Processing).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) Mainframe computers.
Explanation:
•
Mainframe Computers:
•
High-performance, fault-tolerant enterprise computers engineered for massive I/O throughput and continuous high-volume Online Transaction Processing (OLTP).
•
Architecture is optimized to service thousands of simultaneous users and process millions of database queries in real time without downtime.
•
Ubiquitously utilized as the backbone of core banking networks, credit card processing networks (Visa/Mastercard), airline flight control, and national railway ticketing networks (e.g., IRCTC / CRIS).
•
Leading manufacturer: IBM (IBM Z Series).
Distractor Analysis:
•
Option 1 (Minicomputers): Midrange servers suited for departmental workloads; inadequate for nationwide banking transaction concurrency.
•
Option 2 (Microcomputers): Single-user consumer machines (PCs, workstations).
•
Option 4 (Supercomputers): Engineered for compute-bound mathematical floating-point problems (molecular dynamics, weather forecasting), not high-concurrency database I/O.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Crucial Distinction in MPSC:
•
Supercomputers: Measure speed in FLOPS; prioritize raw computational power for a single complex algorithm.
•
Mainframes: Measure throughput in MIPS/TPS (Transactions Per Second); prioritize data integrity and massive concurrent I/O.