ढग बिजकरण तंत्रामध्ये कोणते रसायन वापरण्यात येते?
EN
Which chemical compound is predominantly used in cloud seeding technology?
उत्तर: सिल्व्हर आयोडाईड (पर्याय 4)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
ढग बिजकरण (Cloud Seeding):
•
कृत्रिम पावसासाठी आकाशातील ढगांवर विमानाद्वारे किंवा जनरेटरद्वारे विशिष्ट रसायनांची फवारणी केली जाते.
•
थंड ढगांसाठी (Cold Clouds): सिल्व्हर आयोडाईड (Silver Iodide - $AgI$) किंवा ड्राय आईस (Dry Ice - स्थायू $CO_2$) वापरतात. सिल्व्हर आयोडाईडच्या स्फटिकांची रचना बर्फाच्या स्फटिकांसारखी (Hexagonal) असल्याने ते उत्तम बर्फ-केंद्रक (Ice nuclei) म्हणून कार्य करते.
•
उष्ण ढगांसाठी (Warm Clouds): सोडियम क्लोराईड (मीठ - $NaCl$) चे सूक्ष्म कण वापरतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कृत्रिम पावसाच्या प्रयोगासाठी 'सिल्व्हर आयोडाईड' (AgI) हे सर्वात प्रभावी रसायन मानले जाते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Silver iodide (Option 4)
Key Points:
•
Cloud Seeding for Artificial Rain:
•
Involves dispersing nucleating agents into supercooled clouds to trigger ice crystallization and precipitation.
•
Silver Iodide ($AgI$): The premier chemical agent used for seeding cold clouds because its crystalline lattice structure closely mirrors natural hexagonal ice crystals, acting as a highly efficient ice nucleus.
•
Solid Carbon Dioxide (Dry Ice) is also used for cold clouds, while hygroscopic salts (Sodium Chloride) are used for warm clouds.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Silver iodide ($AgI$) is the classic glaciogenic seeding agent used for artificial rain generation.