🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था WRD_PWD_CIVIL 2023 MEDIUM

भारताच्या पश्चिमेकडील कोणता सागरी किनारा किंवा आखात हा देशातील सर्वात जास्त भरती-ओहोटी ऊर्जा (Tidal Energy) क्षमता असणारा प्रदेश आहे?

EN Which coastal gulf along India's western seaboard holds the highest theoretical and exploitable potential for generating Tidal Energy?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
उत्तर सरकार किनारा (North Circars Coast)
North Circars Coast
B
मन्नारचे आखात (Mannar Coast)
Mannar Coast
C
खंभाताचे आखात (Khambhat Coast / Gulf of Cambay)
Khambhat Coast
D
मलबार किनारा / केरळ किनारा (Kerala Coast)
Kerala Coast
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) खंभाताचे आखात (Khambhat Coast / Gulf of Cambay)

सविस्तर विश्लेषण:

• भरती-ओहोटी ऊर्जा (Tidal Energy): चंद्राच्या आणि सूर्याच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे समुद्रात येणाऱ्या भरती व ओहोटीच्या पाण्याच्या पातळीतील फरकाचा (Tidal Range) वापर करून जलटर्बाइन फिरवून वीज निर्माण केली जाते.
• खंभाताचे आखात (गुजरात):
• भारतातील एकूण अंदाजे ८,००० ते ९,००० मेगावॅट भरती ऊर्जा क्षमतेपैकी सुमारे ७,००० मेगावॅट (८०% पेक्षा जास्त) एकट्या खंभाताच्या आखातात आहे.
• येथे आखाताचा आकार फनेलसारखा (Funnel shape) असल्याने भरतीच्या वेळी पाण्याची पातळी ८ ते ११ मीटरपर्यंत उसळते, जी भरती ऊर्जेसाठी अत्यंत अनुकूल आहे.
• भारतातील इतर संभाव्य क्षेत्रे:
• *कच्छचे आखात (गुजरात):* सुमारे १,२०० मेगावॅट क्षमता.
• *सुंदरबन त्रिभुज प्रदेश (पश्चिम बंगाल):* सुमारे १०० मेगावॅट क्षमता (दुर्गादुहानी खाडी प्रकल्प).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: गुजरात राज्य सागरी ऊर्जा (Tidal & Wave) आणि पवन ऊर्जा निर्मितीत आघाडीवर आहे. कल्पसार प्रकल्प (Kalpasar Project) हा खंभाताच्या आखातावर भरती ऊर्जेसह गोड्या पाण्याचा भव्य जलाशय निर्माण करण्याचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Khambhat Coast

In-Depth Conceptual Analysis:

• Mechanics of Tidal Energy: Exploits kinetic and potential energy from the oceanic diurnal and semi-diurnal tidal oscillations driven by the gravitational pull of the Moon and Sun, harnessing water head differentials through submerged tidal barrages and turbines.
• Gulf of Khambhat Dominance:
• Of India's estimated ~8,000–9,000 MW total national tidal energy potential, the Gulf of Khambhat (Cambay) in Gujarat accounts for nearly 7,000 MW (~80%).
• The funnel-shaped morphology of the bay amplifies tidal range up to an extraordinary 8 to 11 meters, generating optimal hydrodynamic velocity.
• Other National Tidal Prospects:
• *Gulf of Kutch (Gujarat):* ~1,200 MW potential.
• *Sundarbans Delta (West Bengal):* ~100 MW potential (e.g., Durgaduani Creek pilot plant).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: The Kalpasar Project (Gulf of Khambhat Development Project) envisages constructing a 30-km sea dam across the Gulf of Khambhat to harness massive tidal power and impound the runoff of 12 rivers into a mammoth freshwater coastal reservoir.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) उत्तर सरकार किनारा (North Circars Coast) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) मन्नारचे आखात (Mannar Coast) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) खंभाताचे आखात (Khambhat Coast / Gulf of Cambay) (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) खंभाताचे आखात (Khambhat Coast / Gulf of Cambay)**[/gold]
✗ पर्याय (4) मलबार किनारा / केरळ किनारा (Kerala Coast) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एप्रिल २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जलसंपदा विभाग: सामान्य ज्ञान व राज्यघटना सराव चाचणी #१
quiz 25 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एप्रिल २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एप्रिल २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'एप्रिल २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'एप्रिल २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'एप्रिल २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →