🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Maharashtra Police Constable (Thane) Official Paper (Held On: 16 Apr, 2017) 2017 MEDIUM

‘त्रिस्तरीय पंचायत राज’ ची संकल्पना कोणत्या समितीने मांडली?

EN Which committee came up with the concept of 'Three Level Panchayat Raj'?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

सरकारिया समिती

Government Committee

दांडेकर समिती

Dandekar Committee

अशोक मेहता समिती

Ashok Mehta Committee

बलवंतराय मेहता समिती

Balwantrai Mehta Committee

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (4) [बलवंतराय मेहता समिती]

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर बलवंतराय मेहता समिती आहे.

[तपशीलवार रचना / आकृती विश्लेषण खालीलप्रमाणे]

• डिसेंबर 1977 मध्ये जनता सरकारने अशोक मेहता यांच्या अध्यक्षतेखाली पंचायती राज संस्थेवर समिती नेमली.

• या समितीने ऑगस्ट 1978 मध्ये आपला अहवाल सादर केला आणि देशातील पडत्या पंचायती राज व्यवस्थेचे पुनरुज्जीवन आणि बळकट करण्यासाठी 132 शिफारसी केल्या.

• या अहवालाच्या परिणामी, कर्नाटक, आंध्र प्रदेश आणि पश्चिम बंगाल या भारतीय राज्यांनी नवीन कायदा पारीत केला.

• तथापि, राज्य पातळीवर राजकारणाच्या प्रवाहामुळे संस्थांना त्यांची स्वतःची राजकीय गतिशीलता विकसित होऊ दिली गेली नाही.

[तपशीलवार रचना / आकृती विश्लेषण खालीलप्रमाणे]

अशोक मेहता समितीच्या मुख्य शिफारसी अशीः

• पंचायती राजची त्रिस्तरीय प्रणालीची जागा द्विपक्षीय प्रणालीने घ्यावी: जिल्हा पातळीवरील जिल्हा परिषद आणि त्याखाली, पंचायत मंडळ 15000 ते 20000 लोकसंख्या असलेल्या खेड्यांचा समूह व्यापते.

• राज्य पातळीखालील लोकप्रिय देखरेखीखाली विकेंद्रीकरणासाठी जिल्हा हा पहिला बिंदू असावा.

• जिल्हा परिषद ही कार्यकारी संस्था असावी आणि जिल्हा पातळीवर नियोजन करण्यासाठी जबाबदार असावी.

• पंचायत निवडणुकांच्या सर्व स्तरांवर राजकीय पक्षांचा अधिकृत सहभाग असावा.

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय 1: 'सरकारिया समिती' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 2: 'दांडेकर समिती' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 3: 'अशोक मेहता समिती' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 4 (अचूक उत्तर): 'बलवंतराय मेहता समिती' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: पोलीस भरती सामान्य ज्ञानात महाराष्ट्राचा इतिहास, समाजसुधारक, चालू घडामोडी आणि भारतीय राज्यघटनेतील मूलभूत हक्क या घटकांवर भर द्या.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) [Balwantrai Mehta Committee]

Explanation:

The correct answer is Balwantrai Mehta Committee.

📌 Key Points

• In December 1977, the Janata Government appointed a committee on Panchayati Raj institutions under the chairmanship of Ashoka Mehta.

• The committee submitted its report in August 1978 and made 132 recommendations to revive and strengthen the declining Panchayati Raj system in the country.

• As a result of this report, the Indian states of Karnataka, Andhra Pradesh, and West Bengal passed new legislation.

• However, the flow of politics at the state level did not allow the institutions to develop their own political dynamics.

📌 Additional Information

The mains recommendations of the Ashok Mehta Committee were:

• The 3-tier system of Panchayati Raj should be replaced by the 2-tier system: Zilla Parishad at the district level, and below it, the Mandal Panchayat consisting of a group of villages covering a population of 15000 to 20000.

• A district should be the first point for decentralization under popular supervision below the state level.

• Zila Parishad should be the executive body and made responsible for planning at the district level.

• There should be an official participation of political parties at all levels of Panchayat elections.

Distractor Analysis:

• Option 1: 'Government Committee' is incorrect in this context.

• Option 2: 'Dandekar Committee' is incorrect in this context.

• Option 3: 'Ashok Mehta Committee' is incorrect in this context.

• Option 4 (Correct Answer): 'Balwantrai Mehta Committee' is the correct response according to official examination criteria.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 Police Bharti Exam Tip: In Police Bharti General Knowledge, focus on Maharashtra history, social reformers, current affairs, and Fundamental Rights under the Indian Constitution.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) सरकारिया समिती (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) दांडेकर समिती (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) अशोक मेहता समिती (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) बलवंतराय मेहता समिती (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (4) [बलवंतराय मेहता समिती]**[/gold]

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (ठाणे) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 16 Apr, 2017)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (ठाणे) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 16 Apr, 2017)

quiz 100 प्रश्न timer 90 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (ठाणे) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 16 Apr, 2017)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (ठाणे) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 16 Apr, 2017)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (ठाणे) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 16 Apr, 2017)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (ठाणे) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 16 Apr, 2017)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'बलवंतराय मेहता समिती' हे असून ते 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (ठाणे) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 16 Apr, 2017)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (ठाणे) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 16 Apr, 2017)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

‘त्रिस्तरीय पंचायत राज’ ची संकल्पना कोणत्या समितीने मांडली?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन