1919 च्या कायद्यातील त्रुटींची चौकशी करण्यासाठी कोणती कमिटी नियुक्त केली होती ? अ. मुडीमन कमिटी ब. सायमन कमिटी क. लॉर्ड मेकॉले कमिटी ड. हंटर कमिटी
EN
Which committee was appointed to investigate the defects/working of the Act of 1919?
a. Muddiman Committee b. Simon Commission
c. Lord Macaulay Committee d. Hunter Committee
योग्य उत्तर: पर्याय १ (फक्त अ - मुडीमन कमिटी)
विश्लेषण:
•
१९१९ च्या माँटेग्यू-चेम्सफोर्ड सुधारणा कायद्यातील द्विदल शासनपद्धतीच्या (Dyarchy) त्रुटी आणि कामकाजाची चौकशी करण्यासाठी ब्रिटीश सरकारने १९२४ मध्ये 'मुडीमन कमिटी' (Muddiman Committee / Reforms Enquiry Committee) नियुक्त केली होती.
•
या समितीचे अध्यक्ष गृह विभागाचे सचिव सर अलेक्झांडर मुडीमन (Sir Alexander Muddiman) हे होते.
•
या समितीत तेज बहादूर सप्रू, सर शिवस्वामी अय्यर, बॅरिस्टर मुहम्मद अली जिन्ना आणि डॉ. आर. पी. परांजपे हे चार प्रमुख भारतीय सदस्यही होते.
•
(टीप: सायमन कमिशन हे १९२७ मध्ये नियुक्त झाले होते; १९२४ च्या विशिष्ट त्रुटी तपासणीसाठी मुडीमन कमिटी नेमली गेली होती).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
मुडीमन कमिटीतील भारतीय सदस्यांनी अल्पसंख्याक अहवाल (Minority Report) सादर करून स्पष्ट केले की प्रांतीय द्विदल शासनपद्धती पूर्णपणे अपयशी ठरली असून भारताला तात्काळ प्रांतीय स्वायत्तता आणि केंद्रीय जबाबदार शासन दिले पाहिजे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Only a - Muddiman Committee)
Analysis:
•
To investigate the defects, friction, and operational difficulties of the Dyarchy system introduced under the Act of 1919, the British Government appointed the Muddiman Committee (officially the Reforms Enquiry Committee) in 1924.
•
It was chaired by Home Member Sir Alexander Muddiman.
•
Notable Indian members included Sir Tej Bahadur Sapru, Sir Sivaswami Aiyer, M. A. Jinnah, and Dr. R. P. Paranjpye.
•
(The Simon Commission was appointed later in November 1927).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Indian minority members on the Muddiman Committee submitted a scathing dissenting report declaring Dyarchy an unworkable constitutional failure, demanding immediate provincial autonomy.