🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

भारताला सुपर कॉम्प्युटिंगच्या क्षेत्रात स्वावलंबी बनवणारे आणि 'परम' (PARAM) मालिकेचे नेतृत्व करणारे थोर भारतीय संगणक शास्त्रज्ञ ज्यांना 'भारतीय सुपर कॉम्प्युटरचे जनक' मानले जाते, ते खालीलपैकी कोण आहेत?

EN Which distinguished Indian computer scientist and researcher is revered as the **'Father of the Indian Supercomputer'** for leading the development of the indigenous PARAM supercomputing series?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

डॉ. रघुनाथ माशेलकर (Dr. Raghunath Mashelkar)

Dr. Raghunath Mashelkar

डॉ. विजय पांडुरंग भटकर (Dr. Vijay Pandurang Bhatkar)

Dr. Vijay Pandurang Bhatkar

डॉ. जयंत नारळीकर (Dr. Jayant Narlikar)

Dr. Jayant Narlikar

नंदन निलेकणी (Nandan Nilekani)

Nandan Nilekani

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (२) डॉ. विजय पांडुरंग भटकर (Dr. Vijay Pandurang Bhatkar) आहे.

स्पष्टीकरण:

• डॉ. विजय पांडुरंग भटकर (Dr. Vijay Bhatkar):

• महाराष्ट्रातील अकोला जिल्ह्यातील मूळ रहिवासी असलेले डॉ. विजय भटकर हे भारताचे अग्रगण्य शास्त्रज्ञ आहेत.

• १९८० च्या दशकाच्या अखेरीस अमेरिकेने भारताला हवामान अंदाजासाठी 'Cray X-MP' सुपर कॉम्प्युटर देण्यास नकार दिला (तंत्रज्ञान निर्बंध).

• या आव्हानाचे उत्तर म्हणून भारत सरकारने १९८८ मध्ये पुण्यात C-DAC (Centre for Development of Advanced Computing) ची स्थापना केली आणि डॉ. भटकर यांना त्याचे संस्थापक कार्यकारी संचालक बनवले.

• डॉ. विजय भटकर यांच्या नेतृत्वाखाली भारतीय शास्त्रज्ञांनी १९९१ मध्ये भारताचा पहिला स्वदेशी सुपर कॉम्प्युटर 'परम-८०००' (PARAM 8000) यशस्वीरीत्या विकसित केला.

• या ऐतिहासिक कामगिरीमुळे त्यांना 'भारतीय सुपर कॉम्प्युटरचे जनक' म्हटले जाते. त्यांना पद्मश्री (2000) आणि पद्मभूषण (2015) पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):

• पर्याय १: डॉ. रघुनाथ माशेलकर हे प्रख्यात रसायनशास्त्रज्ञ आणि CSIR चे माजी महासंचालक आहेत.

• पर्याय ३: डॉ. जयंत नारळीकर हे प्रख्यात खगोलभौतिकशास्त्रज्ञ आणि विज्ञान लेखक आहेत (IUCAA चे संस्थापक).

• पर्याय ४: नंदन निलेकणी हे इन्फोसिसचे सहसंस्थापक आणि 'आधार' (UIDAI) प्रकल्पाचे जनक आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

C-DAC आणि PARAM सुपर कॉम्प्युटर:

• C-DAC स्थापना: १९८८ (पुणे, महाराष्ट्र).

• पहिला सुपर कॉम्प्युटर: PARAM 8000 (१९९१).

• सुपर कॉम्प्युटरचे जनक: डॉ. विजय पांडुरंग भटकर.

• 'परम' (PARAM) चा अर्थ: संस्कृतमध्ये 'परम' म्हणजे सर्वोच्च (Parallel Machine).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (2) Dr. Vijay Pandurang Bhatkar.

Explanation:

• Dr. Vijay Pandurang Bhatkar:

• Acclaimed globally as the "Architect and Father of Indian Supercomputing".

• In the late 1980s, the United States imposed technology embargoes, denying India the purchase of a Cray X-MP supercomputer intended for weather forecasting.

• In response, the Government of India established the Centre for Development of Advanced Computing (C-DAC) at Pune in 1988 under the Ministry of Electronics and Information Technology, appointing Dr. Bhatkar as its founding Executive Director.

• Under his visionary leadership, C-DAC engineered India's first indigenous supercomputer, PARAM 8000, in 1991, matching Cray supercomputing performance at a fraction of the cost.

• Conferred with the Padma Shri (2000) and Padma Bhushan (2015).

Distractor Analysis:

• Option 1 (Dr. R.A. Mashelkar): Renowned chemical engineer and former Director General of CSIR.

• Option 3 (Dr. Jayant Narlikar): Renowned cosmologist and founding director of IUCAA Pune.

• Option 4 (Nandan Nilekani): Co-founder of Infosys and founding Chairman of UIDAI (Aadhaar).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Milestones in Indian High-Performance Computing:

• Founding Director of C-DAC: Dr. Vijay P. Bhatkar (Pune, 1988)

• India's First Supercomputer: PARAM 8000 (1991)

• PARAM Acronym: PARAllel Machine (also meaning 'Supreme' in Sanskrit).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) डॉ. रघुनाथ माशेलकर (Dr. Raghunath Mashelkar) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) डॉ. विजय पांडुरंग भटकर (Dr. Vijay Pandurang Bhatkar) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **पर्याय (२) डॉ. विजय पांडुरंग भटकर (Dr. Vijay Pandurang Bhatkar)** आहे.

⚠️ पर्याय (3) डॉ. जयंत नारळीकर (Dr. Jayant Narlikar) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) नंदन निलेकणी (Nandan Nilekani) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'डॉ. विजय पांडुरंग भटकर (Dr. Vijay Pandurang Bhatkar)' हे असून ते 'संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन