हर्षवर्धन कोणत्या घराण्यातील होता?
उत्तर: पुष्यभूती वंश (Pushyabhuti dynasty)
उत्तर: पुष्यभूती वंश (Pushyabhuti dynasty)
उत्तर: पर्याय 4 (पुष्यभूती वंश)
स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पुष्यभूती राजवंश आहे. Key Points
हर्षवर्धन पुष्यभूती घराण्यातील होता.
त्याची स्थापना 5 व्या किंवा 6 व्या शतकाच्या सुरूवातीस नरवर्धनने केली होती
प्रभाकरवर्धन ( हर्षवर्धनचे वडील ) यांच्या अंतर्गत घराण्याची भरभराट झाली .
त्यांनी महाराजाधिराज ही पदवी धारण केली.
606 मध्ये हर्षवर्धन गादीवर आला.
हर्षला सकलोत्तरपथनाथ म्हणूनही ओळखले जात असे.
त्याने मगध जिंकले.
त्याने कन्नौज येथे आपली राजधानी स्थापन केली.
त्याचे साम्राज्य पंजाबपासून उत्तर ओडिशा आणि हिमालयापासून नर्मदेच्या काठापर्यंत पसरले होते .
बाणभट्ट यांनी लिहिलेल्या हर्षचरित्रात हर्षाचा काळ उत्तम प्रकारे नोंदवला गेला आहे.
चीनी विद्वान ह्युएन-त्सांग यांनी 631 मध्ये हर्षाच्या दरबारात भेट दिली
इसवी सन 647 मध्ये हर्षवर्धनच्या मृत्यूने साम्राज्याचा अंत झाला
हर्षवर्धन यांनी तीन संस्कृत नाटके लिहिली . नागानंद, रत्नावली आणि प्रियदर्शिका.
ह्युएन-त्सांग यांनी कन्नौज येथे इसवी सन 643 मध्ये झालेल्या भव्य संमेलनाचा उल्लेख केला ज्यामध्ये वीस राजे, चार हजार बौद्ध भिक्खू आणि सुमारे तीन हजार जैन आणि ब्राह्मण उपस्थित होते.
त्यांनी प्रयाग (अलाहाबाद) येथे महामोक्ष हरिशद या धार्मिक उत्सवाचे आयोजन केले.
📌 MPSC परीक्षा टीप: २०११ च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्राची लोकसंख्या घनता (३६५), साक्षरता प्रमाण (८२.३%) आणि लिंगगुणोत्तर (९२९) यांसारखी आकडेवारी आणि जिल्हानिहाय क्रमवारी हमखास विचारली जाते.
Answer: Option 4 (Pushyabhuti dynasty)
Explanation:
Harshavardhana belonged to the Pushyabhuti dynasty .
Pushpabhuti dynasty is also known as Vardhana Dynasty.
It was founded by Naravardhana close to the 5th or beginning of the 6th century A.D.
The dynasty flourished under Prabhakarvardhana ( father of Harshavardhana ).
He assumed the title of Maharajadhiraja .
Harshavardhana succeeded the throne in 606 A.D .
Harsha was also known as Sakalottarapathanatha .
He conquered Magadha .
He established his capital at Kannauj .
His empire extended from Punjab to northern Orissa and from the Himalayas to the bank of Narmada .
The period of Harsha is well documented in Harshacharitra written by Banabhatta .
Chinese scholar Hiuen-Tsang visited Harsha's court in 631 A.D.
The empire came to an end along with the death of Harshavardhana in 647 A.D.
Harshavardhan wrote three Sanskrit plays viz. Nagananda, Ratnavali and Priyadarshika.
Hiuen-Tsang mentioned the grand assembly held at Kannauj in 643 A.D. which was attended by twenty kings, four thousand Buddhist monks and about three thousand Jains and Brahmans.
He also organised Mahamoksha Harishad , a religious festival, at Prayaga (Allahabad).
📌 MPSC Exam Tip: Census 2011 statistical metrics for Maharashtra—including density (365), literacy (82.3%), and sex ratio (929)—along with top/bottom district rankings, are frequently examined.
'भारताचा भूगोल' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा भूगोल' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'भारताचा भूगोल' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.