MPSC Abhyas
MPSC Abhyas Academy
🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
पर्यावरण व जैवविविधता Rajyaseva Mains 2020 MEDIUM

जागतिक तापमान वाढीमध्ये कोणता(ते) घटक प्रत्यक्षरित्या कारणीभूत नाही/नाहीत?

EN Which factor(s) is/are not directly responsible for global warming?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
कार्बन डॉय ऑक्साईडचे अधिकतम प्रमाण
Excess amount of CO2
B
हरितगृह वायुंचे उत्सर्जन
Emission of green house gases
C
अम्लांचे संचयन
Deposition of Acids
D
वरील सर्व
All of the above
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (अम्लांचे संचयन / Deposition of Acids)

सविस्तर विश्लेषण:

जागतिक तापमान वाढ आणि आम्ल संचयन:

1. अम्लांचे संचयन (Acid Deposition): हवेतील सल्फर डायऑक्साइड ($SO_2$) आणि नायट्रोजन ऑक्साईड्स ($NO_x$) मुळे आम्ल पाऊस (Acid Rain) पडतो. हा पाण्याचा व मातीचा pH कमी करणारा स्थानिक/प्रादेशिक रासायनिक प्रदूषक आहे; तो सूर्याची उष्णता शोषून तापमान वाढवणारा हरितगृह घटक नाही. त्यामुळे तो तापमान वाढीस प्रत्यक्ष कारणीभूत नाही.
2. प्रत्यक्ष कारणीभूत घटक: कार्बन डायऑक्साइडचे वाढलेले प्रमाण आणि हरितगृह वायूंचे उत्सर्जन हे थेट सूर्याची उष्णता वातावरणात अडकवून तापमानवाढ घडवून आणतात.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

आम्ल पर्जन्याचा pH ५.६ पेक्षा कमी असतो, तर सामान्य पावसाचा pH सुमारे ५.६ असतो (पाण्यात विरघळलेल्या कार्बोनिक आम्लामुळे).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (Deposition of Acids)

Detailed Analysis:

Non-Driver of Global Warming:

1. Acid Deposition: Resulting from atmospheric conversions of sulphur dioxide ($SO_2$) and nitrogen oxides ($NO_x$) into dilute sulphuric and nitric acids, acid precipitation lowers aquatic and soil pH. It does not act as an infrared thermal radiative trap and is not directly responsible for global warming.
2. Direct Drivers: Carbon dioxide accumulation and greenhouse gas emissions trap outgoing longwave radiation, forcing thermal warming.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Precipitation with a pH below 5.6 is scientifically classified as acid rain.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) कार्बन डॉय ऑक्साईडचे अधिकतम प्रमाण (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) हरितगृह वायुंचे उत्सर्जन (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) अम्लांचे संचयन (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय ३ (अम्लांचे संचयन / Deposition of Acids)
✗ पर्याय (4) वरील सर्व (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: पर्यावरण भूगोल, परिसंस्था रचना व अन्नसाखळी

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'पर्यावरण भूगोल, परिसंस्था रचना व अन्नसाखळी' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: पर्यावरण व जैवविविधता विषयांतर्गत 'पर्यावरण भूगोल, परिसंस्था रचना व अन्नसाखळी' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: पर्यावरण व जैवविविधता विषयातील 'पर्यावरण भूगोल, परिसंस्था रचना व अन्नसाखळी' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'पर्यावरण भूगोल, परिसंस्था रचना व अन्नसाखळी' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
खालीलपैकी कोणता वायू खरेदी-विक्री साठी आहे?...
Rajyaseva Mains 2019 सोडवून पहा ➔
सुधारित देशात डीडीटी या किटकनाशकावर बंदी का घातल्ली ?...
Rajyaseva Mains 2019 सोडवून पहा ➔
पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर येणाऱ्या बहुतांश सूर्यप्रकाश शोषणाची वातावरणाची क्षम...
Rajyaseva Mains 2020 सोडवून पहा ➔
वातावरणातील कमी होणारा ओझोन थर पृथ्वीवर येणाऱ्या ________ या सूर्यप्रकाश लह...
Rajyaseva Mains 2020 सोडवून पहा ➔
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →