🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC CURRENT AFFAIRS 2026 2026 MEDIUM

स्वच्छ भारत मिशन अर्बन 2.0 अंतर्गत कोणत्या आरोग्य संस्थेला भारतातील पहिले 'झिरो वेस्ट टू लँडफिल' मॉडेल म्हणून अधिकृतपणे मान्यता देण्यात आली आहे?

EN Which healthcare institution has been officially recognised as India's first "Zero Waste to Landfill" model under the Swachh Bharat Mission Urban 2.0?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
अखिल भारतीय वैद्यकीय विज्ञान संस्था (AIIMS)
All India Institute of Medical Sciences (AIIMS)
B
राष्ट्रीय क्षयरोग आणि श्वसन रोग संस्था (NITRD)
National Institute of Tuberculosis and Respiratory Diseases (NITRD)
C
राष्ट्रीय मानसिक आरोग्य आणि मज्जासंस्था संस्था (NIMHANS)
National Institute of Mental Health and Neurosciences (NIMHANS)
D
पदव्युत्तर वैद्यकीय शिक्षण आणि संशोधन संस्था (PGIMER)
Post Graduate Institute of Medical Education and Research (PGIMER)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (२) [राष्ट्रीय क्षयरोग आणि श्वसन रोग संस्था (NITRD)]

महत्त्वाचे परीक्षाभिमुख विश्लेषण:

• स्वच्छ भारत मिशन अर्बन 2.0 अंतर्गत , राष्ट्रीय क्षयरोग आणि श्वसन रोग संस्था (NITRD) हे भारतातील पहिले "लँडफिलमध्ये शून्य कचरा" आरोग्यसेवा मॉडेल बनले आहे.
• आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्यरत असलेले NITRD , 2026 च्या घनकचरा व्यवस्थापन मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार मोठ्या प्रमाणात कचरा निर्माण करणाऱ्यांच्या श्रेणीत पूर्ण अनुपालन साध्य करणारी पहिली आरोग्य संस्था आहे.
• हा उपक्रम 'व्हाय वेस्ट वेनस्डेज फाउंडेशन'ने त्यांच्या 'स्वच्छ संकल्प' या प्रमुख कार्यक्रमाद्वारे राबविला.
• 27 एकरच्या परिसरात दररोज अंदाजे 1 ते 1.2 टन कचरा निर्माण होतो, ज्यामध्ये 500-650 किलो ओल्या कचऱ्याचा समावेश असतो, ज्याचे व्यवस्थापन आता पूर्णपणे स्थानिक पायाभूत सुविधांद्वारे केले जाते.
• या प्रकल्पांतर्गत, जास्तीत जास्त कचरा पुनर्प्राप्ती सुनिश्चित करण्यासाठी आणि तो कचराभूमीपासून दूर ठेवण्यासाठी , ओल्या कचऱ्याचे कंपोस्टिंग केंद्र , सुक्या कचऱ्याचे संसाधन केंद्र आणि समर्पित फलोत्पादन कचरा व्यवस्थापन प्रणाली स्थापित करण्यात आली.
• दिल्ली महानगरपालिकेच्या (MCD) दक्षिण विभागीय पथकाने मेहरौली वॉर्डमधील NITRD येथे 40 एरोबिन (गाया) कंपोस्टिंग युनिट्स आणि दोन हॉर्टिकल्चर वेस्ट श्रेडर्सचे उद्घाटन केले.
• जवळपास 50 विशेष सत्रांचा समावेश असलेली एक व्यापक जनजागृती मोहीम पर्यावरणीय उत्तरदायित्वाची संस्कृती रुजवण्यासाठी रुग्णालयातील कर्मचारी, प्रशासक आणि सहाय्यक कर्मचाऱ्यांसाठी हे आयोजित करण्यात आले होते.
• कामकाजावर प्रत्यक्ष देखरेख ठेवण्यासाठी एक विशेष निरीक्षण केंद्र आणि उपभोग्य वस्तू व्यवस्थापन जागा स्थापन करण्यात आली.
• NITRD येथील ही शून्य-कचरा परिसंस्था एक राष्ट्रीय मापदंड म्हणून काम करते, जी हे दर्शवते की स्वच्छ भारत मिशन अर्बन 2.0 अंतर्गत रुग्णसेवेशी कोणतीही तडजोड न करता शाश्वत, मोठ्या प्रमाणावरील आरोग्यसेवा संचालन शक्य आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: चालू घडामोडींचा अभ्यास करताना केवळ माहिती न वाचता त्यामागील संस्थात्मक व संवैधानिक पार्श्वभूमी समजून घेणे MPSC यशासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) [National Institute of Tuberculosis and Respiratory Diseases (NITRD)]

Comprehensive Exam Analysis:

• The National Institute of Tuberculosis and Respiratory Diseases (NITRD) has become India's first "Zero Waste to Landfill" healthcare model under Swachh Bharat Mission Urban 2.0.
• NITRD, operating under the Ministry of Health and Family Welfare, is the first healthcare institution to achieve full compliance in the Bulk Waste Generator category under the 2026 Solid Waste Management Guidelines.
• The initiative was executed by the Why Waste Wednesdays Foundation through its flagship program, Swachh Sankalp.
• The 27-acre campus generates approximately 1 to 1.2 tons of waste daily, including 500-650 kgs of wet waste, which is now entirely managed through on-ground infrastructure.
• The project established a Wet Waste Composting Centre, a Dry Waste Resource Centre, and Dedicated Horticulture Waste Management Systems to ensure maximum recovery and diversion from landfills.
• The South Zone team of the Municipal Corporation of Delhi (MCD) inaugurated 40 Aerobin (Gaia) composting units and two horticulture waste shredders at NITRD in Mehrauli Ward.
• An intensive awareness campaign comprising nearly 50 customised sessions was conducted for hospital staff, administrators, and support personnel to foster a culture of environmental accountability.
• A dedicated monitoring station and consumables management space were established to oversee operations in real-time.
• This zero-waste ecosystem at NITRD serves as a national benchmark, demonstrating that sustainable, large-scale healthcare operations are feasible without compromising patient care under the Swachh Bharat Mission Urban 2.0.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: While preparing Current Affairs, always link ongoing developments with their underlying constitutional and institutional frameworks.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) अखिल भारतीय वैद्यकीय विज्ञान संस्था (AIIMS) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) राष्ट्रीय क्षयरोग आणि श्वसन रोग संस्था (NITRD) (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) [राष्ट्रीय क्षयरोग आणि श्वसन रोग संस्था (NITRD)]**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) राष्ट्रीय मानसिक आरोग्य आणि मज्जासंस्था संस्था (NIMHANS) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) पदव्युत्तर वैद्यकीय शिक्षण आणि संशोधन संस्था (PGIMER) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एप्रिल २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
पोलीस भरती: चालू घडामोडी २०२६ - क्रीडा घडामोडी व पुरस्कार सराव चाचणी #१ (मोफत)
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एप्रिल २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एप्रिल २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'एप्रिल २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'एप्रिल २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'एप्रिल २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →