🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

केंद्रीय कृषी मंत्रालयाने फलोत्पादन क्षेत्राच्या आधुनिकीकरणासाठी 'एकात्मिक फलोत्पादन विकास अभियान' (MIDH) मध्ये खालीलपैकी कोणत्या हाय-टेक शेती पद्धतींचा नव्याने समावेश केला आहे?

EN Which high-tech soilless and precision cultivation methods were integrated into the 'Mission for Integrated Development of Horticulture' (MIDH) by the Ministry of Agriculture in November 2024?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

हायड्रोपोनिक्स, अ‍ॅक्वापोनिक्स, व्हर्टिकल फार्मिंग (उभी शेती) आणि प्रिसिजन फार्मिंग

Hydroponics, Aquaponics, Vertical Farming, and Precision Agriculture

पारंपारिक पीक विमा आणि शेत यांत्रिकीकरण

Traditional crop insurance and farm mechanization

केवळ रासायनिक खतांचे वितरण आणि पूर सिंचन

Chemical fertilizer distribution and flood basin irrigation

पारंपारिक नांगरणी आणि कोरडवाहू तृणधान्य शेती

Deep moldboard plowing and rainfed coarse cereal farming

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (1) हायड्रोपोनिक्स, अ‍ॅक्वापोनिक्स, व्हर्टिकल फार्मिंग (उभी शेती) आणि प्रिसिजन फार्मिंग

स्पष्टीकरण:

• पार्श्वभूमी: नोव्हेंबर 2024 मध्ये केंद्रीय कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्रालयाने 'मिशन फॉर इंटिग्रेटेड डेव्हलपमेंट ऑफ हॉर्टिकल्चर' (MIDH) च्या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये सुधारणा करून हाय-टेक आणि मातीविना शेती तंत्रज्ञानाला (Soilless farming) सबसिडी देण्यास मान्यता दिली.

• समाविष्ट आधुनिक पद्धती:

1. हायड्रोपोनिक्स (Hydroponics): मातीशिवाय पोषक पाण्याच्या द्रावणात वनस्पती वाढवणे.

2. अ‍ॅक्वापोनिक्स (Aquaponics): मत्स्यपालन आणि हायड्रोपोनिक्स यांचा एकत्रित सहजीवन प्रकल्प.

3. व्हर्टिकल फार्मिंग (उभी शेती): उभ्या थरांमध्ये नियंत्रित वातावरणात पिके घेणे.

4. प्रिसिजन फार्मिंग (अचूक शेती): सेन्सर्स, आयओटी (IoT) आणि ऑटोमेशनद्वारे पाण्याचा व खतांचा मोजका वापर करणे.

• उद्दिष्ट: शहरी शेतीला चालना देणे, पाण्याचा वापर 90% पर्यंत कमी करणे आणि प्रति चौरस मीटर उच्च मूल्याच्या भाजीपाला व फळांचे उत्पादन तिप्पट करणे.

• MIDH बद्दल: ही केंद्र पुरस्कृत योजना 2014-15 पासून देशातील फलोत्पादन क्षेत्राच्या सर्वांगीण विकासासाठी राबवली जात आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: भारताने अन्नधान्य उत्पादनात 'हरित क्रांती' केली होती, तर फलोत्पादन (हॉर्टिकल्चर) आणि मध उत्पादनातील क्रांतिकारी वाढीला 'सुवर्ण क्रांती' (Golden Revolution) म्हणतात, ज्याचे जनक निरपख तुतेज (Nirpakh Tutej) मानले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Hydroponics, Aquaponics, Vertical Farming, and Precision Agriculture

Explanation:

• Policy Shift: In November 2024, the Ministry of Agriculture and Farmers Welfare amended the operational guidelines of the Mission for Integrated Development of Horticulture (MIDH) to subsidize controlled-environment soilless smart agriculture.

• Key Technologies Integrated:

• Hydroponics: Cultivating plants in mineral-rich nutrient solutions without soil substrate.

• Aquaponics: Symbiotic integration of aquaculture (fish farming) with hydroponic crop growing.

• Vertical Farming: Multilayer vertically stacked urban farming under automated artificial lighting.

• Precision Agriculture: Sensor-driven dosing of fertigation to optimize inputs.

• Resource Efficiency: Yields up to 90% water conservation, eliminates soil-borne pathogens, and maximizes square-meter output in peri-urban clusters.

• About MIDH: Centrally Sponsored Scheme operational since 2014–15 covering fruits, vegetables, spices, and floriculture.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: The surge in horticulture and honey production in India is historically known as the 'Golden Revolution' (1991–2003), associated with Nirpakh Tutej.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) हायड्रोपोनिक्स, अ‍ॅक्वापोनिक्स, व्हर्टिकल फार्मिंग (उभी शेती) आणि प्रिसिजन फार्मिंग (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (1) हायड्रोपोनिक्स, अ‍ॅक्वापोनिक्स, व्हर्टिकल फार्मिंग (उभी शेती) आणि प्रिसिजन फार्मिंग**[/gold]

⚠️ पर्याय (2) पारंपारिक पीक विमा आणि शेत यांत्रिकीकरण (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) केवळ रासायनिक खतांचे वितरण आणि पूर सिंचन (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) पारंपारिक नांगरणी आणि कोरडवाहू तृणधान्य शेती (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'नोव्हेंबर २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: नोव्हेंबर २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'नोव्हेंबर २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'नोव्हेंबर २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'नोव्हेंबर २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'हायड्रोपोनिक्स, अ‍ॅक्वापोनिक्स, व्हर्टिकल फार्मिंग (उभी शेती) आणि प्रिसिजन फार्मिंग' हे असून ते 'नोव्हेंबर २०२४' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'नोव्हेंबर २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन