कासारी, कुंभी, तुळशी, भोगावती आणि गुप्त मानली गेलेली सरस्वती या पाच जलप्रवाहांच्या संयोगाने वाहणाऱ्या 'पंचगंगा' नदीच्या तीरावर खालीलपैकी कोणते ऐतिहासिक व औद्योगिक शहर वसलेले आहे?
EN
Which historic and industrial city is situated on the banks of the 'Panchganga' river, formed by the convergence of Kasari, Kumbhi, Tulsi, Bhogawati, and the mythical Saraswati streams?
योग्य उत्तर पर्याय 1 (कोल्हापूर / Kolhapur) आहे.
सविस्तर भौगोलिक व सांस्कृतिक विश्लेषण:
•
पंचगंगा नदी: कोल्हापूर जिल्ह्यातील अत्यंत महत्त्वाची जीवनवाहिनी नदी आहे. ही नदी पाच नद्यांच्या प्रवाहातून बनते: कासारी, कुंभी, तुळशी, भोगावती आणि पौराणिक सरस्वती नदी.
•
कोल्हापूर शहर: करवीर निवासिनी श्री महालक्ष्मी (अंबाबाई) मंदिरासाठी प्रसिद्ध असलेले ऐतिहासिक कोल्हापूर शहर थेट पंचगंगा नदीच्या उजव्या तीरावर वसलेले आहे. प्रयाग चिखली येथे भोगावती व कासारीचा संगम झाल्यावर नदीला 'पंचगंगा' हे नाव प्राप्त होते.
•
पंचगंगा नदी पुढे पूर्व दिशेने वाहत जाऊन नरसोबाची वाडी (कुरुंदवाड) येथे पवित्र कृष्णा नदीस मिळते.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
सांगली: हे शहर थेट कृष्णा नदीच्या काठावर वसलेले आहे.
•
कराड: हे शहर कृष्णा आणि कोयना नद्यांच्या 'प्रीतिसंगम' स्थळावर वसलेले आहे.
•
इचलकरंजी: हे शहरही पंचगंगेच्या खोऱ्यात असले तरी कोल्हापूर हे पंचगंगेचे मुख्य मुख्यालय आणि प्रमुख धार्मिक-ऐतिहासिक शहर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भोगावती नदीवर राजर्षी छत्रपती शाहू महाराजांनी उभारलेले ऐतिहासिक 'राधानगरी धरण' (लक्ष्मी तलाव) हे स्वयंचलित दरवाजांसाठी (Automatic Siphon Gates) प्रसिद्ध आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 1 (Kolhapur).
Detailed Drainage Analysis:
•
Panchganga River: A vital lifeline of southern Maharashtra formed by the confluence of five streams: Kasari, Kumbhi, Tulsi, Bhogawati, and the subterranean Saraswati.
•
Kolhapur City: Historic seat of the Kolhapur princely state, renowned for the Goddess Mahalakshmi (Ambabai) Temple, is situated on the right bank of the Panchganga River.
•
The Panchganga joins the Krishna River downstream at the sacred pilgrimage town of Narsobawadi (Kurundwad).
Distractor Analysis:
•
Sangli: Located directly on the banks of the Krishna River.
•
Karad: Situated at the Pritisangam of Krishna and Koyna rivers.
•
Ichalkaranji: Known as the 'Manchester of Maharashtra', also situated in the Panchganga valley, but Kolhapur is the historic primary district headquarters.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Radhanagari Dam (Laxmi Talao) built across the Bhogawati River by Rajarshi Chhatrapati Shahu Maharaj is renowned for its automatic siphon gates designed without electrical motors.