गोपाळ गणेश आगरकर यांनी कोणत्या विचारांचा पुरस्कार केला?
EN
Which ideology did Gopal Ganesh Agarkar champion?
योग्य उत्तर: पर्याय ३: बुद्धिप्रामाण्यवाद
स्पष्टीकरण:
गोपाळ गणेश आगरकर यांनी 'बुद्धिप्रामाण्यवाद' (Rationalism) आणि 'व्यक्तिस्वातंत्र्य' या दोन मूलभूत तत्त्वांचा प्रखर पुरस्कार केला.
महत्त्वाचे पैलू:
१.
विचारांचे अधिष्ठान: "प्रत्येक गोष्टीचा निवाडा मानवी बुद्धीच्या निकषावरच झाला पाहिजे; ईश्वरी साक्षात्कार, धार्मिक ग्रंथ किंवा पूर्वजांची परंपरा यांच्या आधारे नव्हे," हा आगरकरांचा ठाम सिद्धांत होता.
२.
सामाजिक सुधारणांची पायाभरणी: याच बुद्धिप्रामाण्याच्या जोरावर त्यांनी संमती वयाच्या कायद्याचे (Age of Consent Bill, १८९१) ठाम समर्थन केले आणि लोकमान्य टिळकांच्या सनातनी भूमिकेला कडाडून विरोध केला.
३.
उपयुक्ततावाद: समाजोपयोगी आणि मानवी सुख वाढवणारे आचार स्वीकारणे आणि अनिष्ट रूढी नष्ट करणे हे बुद्धिवादाचे प्रमुख उद्दिष्ट त्यांनी मांडले.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
आगरकरांच्या वैचारिक लेखनामुळे महाराष्ट्रात तर्कशुद्ध आणि निधर्मी (Secular) विचारसरणीची भक्कम पायाभरणी झाली.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3: Rationalism
Explanation:
Gopal Ganesh Agarkar was the foremost champion of 'Rationalism' (बुद्धिप्रामाण्यवाद) and 'Individual Freedom' (व्यक्तिस्वातंत्र्य) in Western India.
Key Aspects:
1.
Foundational Principle: He insisted that reason and scientific intellect must be the sole criteria to evaluate human actions and customs, totally subordinating faith, scriptures, and holy traditions.
2.
Age of Consent Controversy (1891): Guided by rationalism, Agarkar championed the Age of Consent Bill to protect young child-wives, vehemently battling conservative opposition.
3.
Utilitarian Ethics: Emphasized that social rules exist to serve human welfare, not to shackle human happiness in dogmatic misery.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Agarkar's writings in *Sudharak* established secular rationalism as an independent, potent stream in Maharashtra's intellectual renaissance.