सराव केंद्र ➔
अर्थव्यवस्था व नियोजन Rajyaseva Mains 2018 MEDIUM

सार्वजनिक क्षेत्रासाठी 2017 मध्ये कोणते उद्योग राखीव होते? (a) शस्त्रे आणि दारुगोळा (b) अणु ऊर्जा (c) खनिज तेल (d) रेल्वे ऑपरेशन पर्यायी उत्तरे:

EN Which industries were reserved for the public sector in 2017? (a) Arms and ammunition (b) Atomic energy (c) Mineral oil (d) Railway operations Alternative Answers:
A
फक्त (a) आणि (b) Only (a) and (b)
B
फक्त (c) आणि (d) Only (c) and (d)
C
फक्त (a) आणि (c) Only (a) and (c)
✓
फक्त (b) आणि (d) Only (b) and (d)
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण :

• योग्य उत्तर पर्याय 4 (फक्त b आणि d) आहे.

सार्वजनिक क्षेत्रासाठी उद्योगांचे आरक्षण (Industrial De-reservation) :

• 1956 च्या औद्योगिक धोरणानुसार सार्वजनिक क्षेत्रासाठी 17 उद्योग राखीव होते (Schedule A).
• 1991 च्या नवीन औद्योगिक धोरणात ही संख्या कमी करून 8 करण्यात आली.
• 1993 मध्ये 6, आणि 2001 मध्ये ती संख्या केवळ 3 वर आणली गेली (शस्त्रे व दारुगोळा, अणुऊर्जा, रेल्वे वाहतूक).
• 2014 नंतर संरक्षण उत्पादन (Arms & Ammunition) क्षेत्रात खाजगी सहभाग आणि थेट परकीय गुंतवणुकीस (FDI) मोठ्या प्रमाणावर मंजुरी देण्यात आली.
• त्यामुळे 2017 पर्यंत सार्वजनिक क्षेत्रासाठी केवळ 2 उद्योग पूर्णतः राखीव राहिले:
1. अणुऊर्जा (Atomic Energy)
2. रेल्वे ऑपरेशन्स (Railway Operations)
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• 1991 मध्ये राखीव उद्योग: 8.
• 2001 नंतर राखीव उद्योग: 3.
• सद्यस्थितीत राखीव उद्योग: 2 (अणुऊर्जा आणि रेल्वे ऑपरेशन्स).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

• The correct answer is Option 4 (Only b and d).

Public Sector Reservation Evolution:

• Under the Industrial Policy Resolution 1956, 17 industries were reserved exclusively for the public sector.
• The New Industrial Policy of July 1991 drastically reduced this number to 8.
• In May 2001, the reserved list was trimmed to just 3: Atomic Energy, Railway Transport, and Arms & Ammunition.
• With defense manufacturing opened to private licensing and up to 100% FDI, by 2017 only two industries remained strictly reserved for the public sector:
1. Atomic Energy (b)
2. Railway Operations (d)
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Currently only 2 sectors remain exclusively reserved for the public sector: Atomic Energy and Railway Operations.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →