🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

वटवाघळांच्या आवाजाचे विश्लेषण करून त्यांची उपस्थिती आणि जैवविविधतेचा मागोवा घेणारी देशातील पहिली स्वयंचलित ध्वनी प्रणाली 'बॅटइकोमॉन' (BatEcoMon) कोणत्या संस्थेने विकसित केली?

EN Which institution developed India's first automated passive acoustic monitoring system for bat populations titled 'BatEcoMon'?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

इंडियन इन्स्टिट्यूट फॉर ह्यूमन सेटलमेंट्स (IIHS), बेंगळुरू

Indian Institute for Human Settlements (IIHS), Bengaluru

भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (IIT), कानपूर

Indian Institute of Technology (IIT), Kanpur

भारतीय विज्ञान संस्था (IISc), बेंगळुरू

Indian Institute of Science (IISc), Bengaluru

बॉम्बे नॅचरल हिस्ट्री सोसायटी (BNHS)

Bombay Natural History Society (BNHS)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (१) आहे.

[b]बॅटइकोमॉन प्रणाली (BatEcoMon - IIHS):[/b]

• संस्था: इंडियन इन्स्टिट्यूट फॉर ह्यूमन सेटलमेंट्स (IIHS), बेंगळुरू.

• तंत्रज्ञान: ही एक स्वयंचलित पॅसिव्ह अकॉस्टिक मॉनिटरिंग (Passive Acoustic Monitoring - PAM) प्रणाली आहे.

• कार्यपद्धती: वटवाघुळे दिशा शोधण्यासाठी आणि भक्ष्य पकडण्यासाठी अल्ट्रासोनिक ध्वनी लहरी (Echolocation clicks) सोडतात. मानवी कानाला न ऐकू येणाऱ्या या ध्वनी लहरींची नोंद करून ही प्रणाली वटवाघळांच्या विविध प्रजातींची अचूक ओळख पटवते.

• पर्यावरणीय महत्त्व: वटवाघुळे कीटक नियंत्रक, परागीभवन करणारे आणि परिसंस्थेचे महत्त्वाचे जैव-सूचक (Bioindicators) आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

ध्वनी तरंग प्रकार (MPSC सामान्य विज्ञान):

• अवश्राव्य ध्वनी (Infrasonic): २० Hz पेक्षा कमी (हत्ती, व्हेल)

• श्राव्य ध्वनी (Audible): २० Hz ते २०,००० Hz (मानव)

• श्राव्यातीत ध्वनी (Ultrasonic): २०,००० Hz पेक्षा जास्त (वटवाघुळे, डॉल्फिन). वटवाघुळे प्रतिध्वनी स्थाननिश्चितीसाठी (Echolocation) अल्ट्रासोनिक ध्वनी वापरतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (1).

[b]BatEcoMon System (IIHS Bengaluru):[/b]

• Developer: Indian Institute for Human Settlements (IIHS), Bengaluru.

• Technology: Automated Passive Acoustic Monitoring (PAM) system engineered to capture and process high-frequency ultrasonic echolocation pulses emitted by bats.

• Ecological Function: Classifies species diversity without intrusive physical trapping, assisting conservation in rapidly urbanizing landscapes.

• Indicator Role: Bats serve as vital bioindicators for ecosystem health, insect pest suppression, and plant pollination.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Sound wave ranges in MPSC General Science:

• Infrasonic: < 20 Hz (Elephants, earthquakes)

• Audible: 20 Hz to 20,000 Hz (Human ear)

• Ultrasonic: > 20,000 Hz (Bats, Dolphins via echolocation).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) इंडियन इन्स्टिट्यूट फॉर ह्यूमन सेटलमेंट्स (IIHS), बेंगळुरू (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (१) आहे.[/gold]

⚠️ पर्याय (2) भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (IIT), कानपूर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) भारतीय विज्ञान संस्था (IISc), बेंगळुरू (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) बॉम्बे नॅचरल हिस्ट्री सोसायटी (BNHS) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एप्रिल २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एप्रिल २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एप्रिल २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'एप्रिल २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'एप्रिल २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'इंडियन इन्स्टिट्यूट फॉर ह्यूमन सेटलमेंट्स (IIHS), बेंगळुरू' हे असून ते 'एप्रिल २०२५' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'एप्रिल २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन